اخبار جهان
د اوکراین لپاره د ۸۰۰ میلیارده یورو د مرستو غوښتنه؛ د ویکتور اوربان سخت دریځ، د اروپا اقتصادي اندېښنې او د اروپايي ټولنې دننه ژور سیاسي اختلافات
بریانیوز:(پنجشنبه۲۵ جدی۱۴۰۴) بوداپست – د اوکراین له لوري د اروپايي ټولنې څخه د ۸۰۰ میلیارده یورو د مالي مرستو غوښتنه د اروپا په سیاسي او اقتصادي فضا کې تاوده او جنجالي بحثونه راپارولي دي. په همدې تړاو د هنګري لومړي وزیر ویکتور اوربان په ښکاره او بېساري توګه د دې غوښتنې مخالفت کړی او دا یې د اروپايي ولسونو پر اوږو «نهمنونکی بار» بللی دی
اوربان په خپلو وروستیو څرګندونو کې ویلي: «دا پیسې پر ونو نه شنېږي. دا باید د اروپايي هېوادونو له ملي بودجو واخیستل شي.» د هغه په وینا، د اوکراین لپاره دومره ستر مالي ملاتړ به په مستقیم ډول د اروپايي مالیه ورکوونکو له جیبونو ورکړل شي، په داسې حال کې چې ډېری اروپايي هېوادونه لا هم له لوړې انفلاسیون، د انرژۍ له بیو، د صنعت له کمزورۍ او د ژوند د لګښتونو له زیاتوالي سره لاس او ګرېوان دي
د هنګري لومړي وزیر په ټینګار سره اعلان وکړ چې هېواد به یې اوکراین ته هېڅ نوې مالي مرسته ورنه کړي. هغه وویل چې د جګړې له پیل راهیسې میلیاردونه یورو او بېساري پوځي او اقتصادي مرستې اوکراین ته لېږدول شوې، خو جګړه لا هم روانه ده او د سولې هېڅ روښانه نښه نه ښکاري. د اوربان په باور، دا وضعیت ښيي چې یوازې پیسې او وسلې د جګړې د پای تضمین نه شي کېدای
اوربان دا هم وویل چې د کیف لپاره پرلهپسې او بېوقفه مالي ملاتړ د جګړې د اوږدېدو سبب ګرځي. د هغه په اند، کله چې جګړه کې ښکېل اړخونه د بهرنیو مرستو پر دوام ډاډمن وي، نو د سولې لپاره د جوړجاړي انګېزه کمزورې کېږي. هغه زیاته کړه چې اروپا باید د جګړې د دوام پر ځای د سولې، خبرو اترو او ډیپلوماسۍ لپاره جدي او عملي ګامونه واخلي
د هنګري حکومت ټینګار کوي چې د خپلو وګړو اقتصادي هوساینه باید لومړیتوب ولري. اوربان ویلي، د هنګري خلک تمه لري چې د دوی د مالیاتو پیسې د روغتیا، تعلیم، زیربناوو، کارموندنې او د ژوند د لګښتونو د کنټرول لپاره وکارول شي، نه دا چې د یوې اوږدې او بېسرنوشته جګړې د تمویل لپاره ولګېږي
د سیاسي شنونکو په وینا، د ویکتور اوربان دا دریځ د اروپايي ټولنې دننه د ژورو اختلافونو څرګند انعکاس دی. په داسې حال کې چې د اروپايي ټولنې ډېری غړي هېوادونه، په ځانګړي ډول پولنډ، بالتیک هېوادونه او ځینې لوېدیځ متحدین، د اوکراین د پراخ مالي او پوځي ملاتړ پلوي دي، هنګري له پیله د جګړې په اړه انتقادي او محتاط دریځ غوره کړی دی
کارپوهان وايي، د اوکراین لپاره د ۸۰۰ میلیارده یورو مرستې غوښتنه نه یوازې یو اقتصادي چلنج دی، بلکې د اروپايي ټولنې د یووالي لپاره هم ستره ازموینه بلل کېږي. ځینې هېوادونه اندېښنه لري چې دا مرستې به د ولسي ناخوښۍ کچه لوړه کړي، د افراطي سیاسي خوځښتونو ملاتړ زیات کړي او د اروپايي حکومتونو پر مشروعیت اغېز وکړي
له بلې خوا، د هنګري مخالفت کولای شي د اروپايي ټولنې د پرېکړو بهیر ورو او پېچلی کړي، ځکه چې د اتحادیې دننه مهمې پرېکړې اکثراً اجماع ته اړتیا لري. شنونکي باور لري چې که دا اختلافات لا پسې ژور شي، نو د اروپايي ټولنې پر ګډ بهرني سیاست، اقتصادي همغږۍ او اوږدمهاله ثبات به منفي اغېز وکړي
په ټوله کې، د ویکتور اوربان څرګندونې دا پیغام رسوي چې د اوکراین جګړه د اروپا لپاره یوازې یوه بهرنۍ جګړه نه ده، بلکې د اروپا د اقتصاد، سیاست، ټولنیز ثبات او راتلونکې په اړه یوه بنسټیزه پوښتنه ده. دا لا هم روښانه نه ده چې اروپايي ټولنه به د جګړې د دوام لپاره نورې میلیاردونه یورو ځانګړي کړي، که به د سولې لپاره بدیلې لارې او سیاسي حللارې ولټوي، خو یوه خبره څرګنده ده: د اوکراین جګړه د اروپا دننه ژور درزونه لا پسې بربنډ کړي دي