واشنګټن – د امریکا ټرمپ: د سپتمبر د یوولسمې ناورین د مخنیوي چانس موجود و، خو چارواکو خبرداری له پامه وغورځاوه

بریانیوز:(سه شنبه۱۶جدی۱۴۰۴) ولسمشر ډونالد ټرمپ یو ځل بیا د سپتمبر د یوولسمې، ۲۰۰۱ کال د ترهګریزو بریدونو موضوع رااخیستې او ادعا کوي چې نوموړي تر دغو خونړیو پېښو وړاندې د القاعده شبکې د مشر اسامه بن‌لادن له جدي او روښانه ګواښ څخه د امریکا لوړپوړي چارواکي خبر کړي وو، خو د هغه وخت د سیاسي او استخباراتي رهبرۍ بې‌پامي د دې سبب شوه چې دا تاریخي فاجعه رامنځته شي

ټرمپ دا څرګندونې د یکشنبې په ورځ د ولسمشرۍ ځانګړې الوتکې «ایرفورس وان» کې د خبریالانو سره د خبرو پر مهال وکړې. هغه وویل، د سپتمبر د یوولسمې بریدونه ناڅاپي نه وو، بلکې له کلونو راهیسې د امریکا پر وړاندې د ترهګرو ډلو د پلان شویو ګواښونو پایله وه. د ټرمپ په وینا، اسامه بن‌لادن د امریکا پر وړاندې ښکاره دښمني اعلان کړې وه او د هغه شبکې د لویو بریدونو وړتیا لرله

هغه زیاته کړه:

«که چېرې په هغه وخت کې د شته استخباراتي معلوماتو، راپورونو او خبرداریو پر بنسټ جدي امنیتي ګامونه پورته شوي وای، نو امکان درلود چې د نیویارک د نړیوال سوداګریز مرکز پر برجونو بریدونه شنډ شي او زرګونه بې‌ګناه انسانان له مرګ او ټپونو وژغورل شي

د ټرمپ په باور، د سپتمبر د یوولسمې پېښه یوازې یوه ترهګریزه حمله نه وه، بلکې دا د امریکا د ملي امنیت په سیستم کې د ژورو نیمګړتیاوو نښه وه. هغه وویل، دغه بریدونو د امریکا د بهرني سیاست مسیر بدل کړ، د ترهګرۍ پر ضد اوږدې جګړې یې پیل کړې او د نړۍ په بېلابېلو سیمو کې یې د بې‌ثباتۍ نوې څپې وزېږولې

د بریدونو تاریخي اغېزې

د سپتمبر د یوولسمې بریدونو په پایله کې نږدې درې زره کسان ووژل شول او زرګونه نور ټپیان شول. دا پېښه د امریکا په تاریخ کې تر ټولو خونړۍ ترهګریزه حمله بلل کېږي، چې وروسته یې په افغانستان او نورو هېوادونو کې د ترهګرۍ پر ضد پوځي عملیات پیل شول او نړیوال امنیتي جوړښتونه په بنسټیز ډول بدل شول

سیاسي شنونکي وایي، د ټرمپ دا تازه ادعاوې د هغه د سیاسي دریځ یوه برخه ده چې غواړي د پخوانیو حکومتونو پرېکړې تر پوښتنې لاندې راولي او د سپتمبر د یوولسمې د پېښو مسئولیت د نورو پر غاړه واچوي

د الوتکې دننه سیاسي بحثونه

په همدې الوتنه کې د جمهوري‌پال ګوند مخکښ سناتور لېنډسي ګراهام او د امریکا د سوداګرۍ وزیر هاوارډ لوټنیک هم حضور درلود. لېنډسي ګراهام د خبرو پر مهال د امریکا د بهرني سیاست وروستیو تحولاتو ته اشاره وکړه او له دموکرات ګوند څخه یې وغوښتل چې د داسې پوځي اقدام ملاتړ وکړي چې د وینزویلا د ولسمشر نیکولاس مادورو او د هغه د مېرمنې د نیولو سبب شي

ګراهام ټینګار وکړ چې امریکا باید د هغو مشرانو پر وړاندې سخت دریځ ولري چې د واشنګټن له نظره د قانون ماتونکي او د سیمې د بې‌ثباتۍ عاملین ګڼل کېږي. هغه همدارنګه وویل چې د ترهګرۍ پر ضد مبارزه باید له سیاسي اختلافاتو پورته وساتل شي

د بن‌لادن د وژلو یادونه

لېنډسي ګراهام په خپلو خبرو کې دا هم یادونه وکړه چې کله په ۲۰۱۱ کال کې اسامه بن‌لادن ووژل شو، هغه د هغه وخت د ولسمشر باراک اوباما له پرېکړې ستاینه کړې وه او دا یې د امریکا د ملي امنیت لپاره یو مهم تاریخي ګام بللی و

پایله

د ټرمپ دا څرګندونې په داسې وخت کې مطرح کېږي چې د سپتمبر د یوولسمې پېښو له شلو کلونو ډېر وخت تېر شوی، خو لا هم دا موضوع د امریکا په سیاسي، ټولنیز او امنیتي بحثونو کې ژوندۍ ده. د شنونکو په اند، دا ډول څرګندونې ښيي چې د امریکا دننه لا هم د استخباراتي ناکامیو، سیاسي مسئولیتونو او تاریخي پرېکړو په اړه ژور اختلافونه موجود دي، او هره نوې ادعا کولای شي دا بحثونه لا پسې تود کړي