د فرانسې توندې نیوکې پر ایران؛ د معترضینو ځپل د معاصر تاریخ بې‌ساری اقدام بلل شوی

پاریس – د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر نویل بارو د ایران د روانو ولسي اعتراضونو په اړه سختې او بې‌ساري څرګندونې کړې دي. هغه ویلي چې «په معاصر تاریخ کې داسې بېلګه نه شته چې کوم حکومت دې د خپل هېواد معترضان دومره په شدت او پراخ ډول ځپلي وي، لکه څنګه چې دا مهال په ایران کې روان دي

نویل بارو په خپلو څرګندونو کې ټینګار کړی چې د ایران حکومت باید د خلکو د ځپلو دا لړۍ سمدستي ودروي او د زور، تاوتریخوالي او مرګوني چلند پر ځای د ولس غږ واوري. د هغه په وینا، د اعتراضونو ځپل نه یوازې د بشري حقونو ښکاره سرغړونه ده، بلکې د ایران دننه وضعیت لا پسې بحراني کوي او د بې‌ثباتۍ خطر زیاتوي

د ایران د رسمي دولتي شمېرو له مخې، تر اوسه د اعتراضونو پر مهال د ۲۵۷۰ لاریونوالو مړینه تایید شوې ده. خو د بشري حقونو بنسټونه، خپلواک سرچینې او د اپوزیسیون ډلې وایي چې واقعي شمېر ښايي تر دې څو چنده لوړ وي. د ځینو راپورونو له مخې، د وژل شویو کسانو شمېر تر ۱۲ زرو پورې هم رسېږي، هغه ادعا چې د نړیوالې ټولنې اندېښنې یې لا زیاتې کړې دي

فرانسوي چارواکي وایي، د ایران امنیتي ځواکونه د مظاهره‌چیانو پر وړاندې له بې‌حده زور، ژوندیو مرمیو، ډله‌ییزو نیونو او سختو بندیزونو کار اخلي. نویل بارو زیاته کړې چې دا ډول چلند د نړیوالو قوانینو او د بشري حقونو له ټولو منل شویو اصولو سره په ټکر کې دی

د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر همدارنګه ویلي چې نړیواله ټولنه نشي کولی د ایران د ولس پر وړاندې د روانو سرغړونو پر وړاندې چوپه پاتې شي. هغه پر نړیوالو بنسټونو او اروپايي هېوادونو غږ کړی چې د ایران د وضعیت په اړه ګډ، قوي او عملي دریځ خپل کړي او د تهران پر چارواکو د فشار لارې چارې ولټوي

سیاسي شنونکي باور لري چې د فرانسې دا څرګندونې د لوېدیځ او ایران ترمنځ اړیکې لا پسې ترینګلې کولی شي، خو په عین حال کې د ایران د بشري حقونو موضوع یو ځل بیا د نړیوالو بحثونو سر ته راوړي. د دوی په وینا، که څه هم ایران تل دا ډول تورونه رد کړي، خو د مرګ ژوبلې لوړې شمېري او دوامدار اعتراضونه ښيي چې د هېواد دننه ژور ولسي نارضایتي موجوده ده

په ټوله کې، د نویل بارو څرګندونې دا پیغام لري چې د ایران د ولسي اعتراضونو ځپل نور یوازې کورنۍ موضوع نه ګڼل کېږي، بلکې د بشري حقونو یوه نړیواله ستونزه ګرځېدلې ده. دا لا روښانه نه ده چې د نړیوالو فشارونو به څه پایله ولري، خو یو حقیقت څرګند دی: د ایران وضعیت د نړۍ د پام په مرکز کې پاتې دی