بریانیوز:(چهارشنبه۱ دلو۱۴۰۴) یو شمېر ایراني محلي رسنیو، د «ګلوبال ژورنال» په نوم د یوه راپور په حواله، ادعا کړې چې ایران په بریالیتوب سره یو قارهپیمایي بالستیک توغندیازمویلی دی داسې توغندی چې د راپورونو له مخې د دې وړتیا لري چې د متحده ایالاتو اصلي خاورې ته ورسېږي
د دغو راپورونو له مخې، یاد توغندی د ازموینې پر مهال د روسیې له حکومت سره په همغږۍ توغول شوی او ویل کېږي چې د توغندي د راپرځېدو ځای د روسیې په سیبریا سیمه کې ټاکل شوی و. خو تر دې دمه د ایران یا روسیې د حکومتونو لهخوا د دې ادعا په اړه کوم رسمي تایید نه دی شوی
د راپور جزییات او ادعاوې
د ګلوبال ژورنال د ادعا له مخې، دا ازموینه د ایران د توغندیزو وړتیاوو په تاریخ کې یو مهم او بېساری پرمختګ بلل کېږي. راپور زیاتوي چې د قارهپیمایي توغندي ازموینه د پرمختللو تخنیکي سیستمونو، دقیقې لارښوونې او اوږده واټن د وهلو وړتیا ښيي
ځینې ایراني محلي رسنۍ ادعا کوي چې دا ازموینه په پټه ترسره شوې او هدف یې د ایران د دفاعي ځواک ښودل او د احتمالي ګواښونو پر وړاندې د بازدارندګۍ پیاوړتیا وه
د ایران او روسیې احتمالي همغږي
په راپور کې دا هم ویل شوي چې د توغندي د ازموینې د ترسره کېدو لپاره د ایران او روسیې ترمنځ تخنیکي او لوجستیکي همغږي موجوده وه، او سیبریا د توغندي د خوندي راپرځېدو لپاره غوره شوې وه. که دا ادعا سمه وي، نو دا به د تهران او مسکو ترمنځ د پوځي همکاریو د لا ژورتیا نښه وګڼل شي
خو سیاسي شنونکي وایي، تر رسمي تأیید پرته دا ډول ادعاوې باید د احتیاط له مخې وڅېړل شي، ځکه چې د قارهپیمایي توغندي ازموینه به پراخ نړیوال او حقوقي پایلې ولري
نړیوال غبرګونونه او اندېښنې
که د دې راپورونو رښتینولي ثابته شي، نو دا به د نړیوال امنیت لپاره د جدي اندېښنې سبب وګرځي. د پوځي چارو کارپوهان وايي، د قارهپیمایي بالستیک توغندي ازموینه کولای شي د سیمې او نړۍ د ستراتیژیک توازن بڼه بدله کړي او د امریکا، ناټو او نورو نړیوالو ځواکونو سخت غبرګونونه راوپاروي
د یادونې وړ ده چې متحده ایالات او لوېدیځ هېوادونه له کلونو راهیسې د ایران د توغندیز پروګرام په اړه اندېښنه څرګندوي او دا پروګرام د نړیوالو بندیزونو او سیاسي فشارونو له اصلي لاملونو څخه ګڼي
رسمي غبرګون لا نشته
تر دې دمه نه د ایران د دفاع وزارت، نه د روسیې حکومت او نه هم د متحده ایالاتو چارواکو د دې راپورونو په اړه رسمي څرګندونې کړې دي. څارونکي وايي، که دا موضوع رسماً تایید یا رد نه شي، نو ښايي د نړیوالو سیاسي او رسنیزو بحثونو محور پاتې شي
کارپوهان ټینګار کوي چې د داسې حساسو پوځي ادعاوو په اړه باید د باور وړ سرچینو، رسمي اعلامیو او نړیوالو څارونکو بنسټونو راپورونو ته انتظار وشي