د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ د امریکا او ناټو ترمنځ د ګرینلنډ په تړاو د تفاهم د رامنځته کېدو خبر ورکړ

 بريانيوز:(جمعه ۳دلو ۱۴۰۴)  د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ اعلان کړی چې د ناټو له سرمنشي مارک روته سره تر یوې «ډېرې رغنده» لیدنې وروسته، دواړه لوري د ګرینلنډ اړوند د یوه احتمالي تړون پر عمومي چوکاټ لومړني تفاهم ته رسېدلي دي. د ټرمپ په وینا، دا خبرې یوازې د ګرینلنډ په موضوع پورې محدودې نه دي، بلکې د قطب شمال ټوله سیمه پکې شامله ده، هغه سیمه چې ستراتیژیک، امنیتي او اقتصادي اهمیت یې په وروستیو کلونو کې زیات شوی دی

ټرمپ ویلي چې د ناټو له سرمنشي سره په دې لیدنه کې د قطب شمال د امنیتي وضعیت، دفاعي همکارۍ، سیمه‌ییز ثبات او د راتلونکو احتمالي ګواښونو په اړه پراخ بحثونه شوي دي. د هغه په وینا، د اقلیمي بدلون له امله په قطب شمال کې د یخونو وېلې کېدل، د نوو سمندري لارو پرانیستل او طبیعي سرچینو ته اسانه لاسرسی د دې لامل شوی چې دا سیمه د نړیوالو ځواکونو د پام مرکز وګرځي

د امریکا ولسمشر زیاته کړې چې ګرینلنډ، د خپل جغرافیایي موقعیت له امله، د قطب شمال په امنیتي معادلو کې ځانګړی ارزښت لري. هغه ویلي چې امریکا او ناټو هڅه کوي په دې سیمه کې د امنیتي همکاریو لپاره یو داسې چوکاټ رامنځته کړي چې د متحدینو ګډې ګټې خوندي کړي او د احتمالي سیالیو مخه ونیسي

ټرمپ همدارنګه ویلي چې د یاد تفاهم پر بنسټ هغه تعرفې چې ټاکل شوې وه د فبرورۍ له لومړۍ نېټې څخه عملي شي، په موقتي ډول ځنډول شوې دي. د هغه په وینا، دا پرېکړه د دې لپاره شوې چې د خبرو اترو فضا مثبته وساتل شي او دواړه لوري وکولای شي د اقتصادي او سوداګریزو مسایلو په اړه له فشار پرته بحث ته دوام ورکړي. نوموړي ټینګار کړی چې دا ځنډ دایمي نه دی او راتلونکې پرېکړې به د خبرو د پرمختګ پر بنسټ وشي

د امریکا ولسمشر دا هم ویلي چې د دفاعي سیستم په اړه، چې د «ګنبد طلایي» په نوم یادېږي، خبرې روانې دي. د هغه په وینا، دا سیستم د امریکا او د هغې د متحدینو د دفاعي وړتیاوو د پیاوړتیا لپاره تر بحث لاندې دی او د توغندیزو او نورو احتمالي ګواښونو پر وړاندې د ساتنې په موخه ارزول کېږي. ټرمپ زیاته کړې چې د خبرو له پرمختګ سره سم به په دې اړه نور جزییات هم له رسنیو سره شریک شي

د ناټو سرمنشي مارک روته تر اوسه د دې تفاهم په اړه تفصیلي څرګندونې نه دي کړي، خو د ټرمپ له خبرو ښکاري چې دواړه لوري هڅه کوي د قطب شمال په اړه خپلې ستراتیژۍ همغږې کړي. شنونکي وایي چې ناټو په وروستیو کلونو کې د شمالي سیمو امنیت ته زیاته پاملرنه کړې، ځکه چې دا سیمه د نړیوالو سیالیو، پوځي توازن او اقتصادي ګټو له پلوه ورځ تر بلې مهمه کېږي

ګرینلنډ، چې د ډنمارک تر واک لاندې یو نیمه خپلواک قلمرو دی، له پخوا راهیسې د امریکا، اروپا او نورو نړیوالو قدرتونو د پام وړ ګرځېدلی دی. د دې سیمې پراخې طبیعي سرچینې، ستراتیژیک موقعیت او پوځي ارزښت د دې لامل شوي چې د نړیوال سیاست په بحثونو کې ځانګړی ځای ولري

تر اوسه دا روښانه نه ده چې د امریکا او ناټو ترمنځ دا لومړنی تفاهم به په عملي ډول کوم مشخص تړون ته لاره هواره کړي، خو تمه کېږي چې په راتلونکو اونیو او میاشتو کې به د دې موضوع په اړه خبرې لا پراخې شي او د قطب شمال د راتلونکي په اړه به نوي پرمختګونه رامنځته شي