پاریس – د فرانسې ولسمشر امانوئل مکرون د اروپا د مالي خپلواکۍ لپاره غږ پورته کړ؛ د ډالر پر حاکمیت د بیاکتنې غوښتنه کړی ده

پاریس – د فرانسې ولسمشر امانوئل  مکرون د اروپا د مالي خپلواکۍ لپاره غږ پورته کړ؛ د ډالر پر حاکمیت د بیاکتنې  غوښتنه کړی ده 

بریانیوز(چهارشنبه،۲۲ دلو۱۴۰۴) 

پاریس – د فرانسې ولسمشر امانوئل مکرون په یوه مهمه مرکه کې له اروپايي هېوادونو غوښتي چې د امریکا د ډالر پر پراخ حاکمیت له سره غور وکړي او د اروپا لپاره داسې خپلواک مالي جوړښت رامنځته کړي چې وکولای شي د نړیوالو فشارونو پر وړاندې د دې وچې اقتصادي ثبات خوندي کړي. نوموړي له فایننشل ټایمز ورځپاڼې سره په خبرو کې ټینګار کړی چې اروپايي ټولنه نور نه شي کولای خپل ستراتېژیک برخلیک د یوه بهرني اسعارو له پالیسیو سره وتړي

مکرون ویلي: «که موږ غواړو په رښتینې مانا خپلواک واوسو، باید هغه وسایل ولرو چې زموږ د اقتصادي او مالي پریکړو ملاتړ وکړي.» د هغه په وینا، د ډالر پر بنسټ نړیوال مالي نظام اروپا له داسې خطر سره مخ کوي چې د سیاسي اختلافونو پر مهال یې اقتصادي زیانونه ډېر ژر څرګندېږي.

د ډالر پر حاکمیت نیوکه

د نړۍ ډېری نړیوالې راکړې ورکړې، د انرژۍ سوداګري، او بانکي تصفیې په ډالر ترسره کېږي. دا وضعیت امریکا ته پراخ نفوذ ورکوي چې د بندیزونو، مالي محدودیتونو او بانکي فشارونو له لارې پر نورو هېوادونو اغېز وکړي. مکرون په غیر مستقیم ډول دې موضوع ته اشاره کړې او ویلي یې دي چې «زیاته تکیه پر ډالر اروپا د بهرنیو پریکړو تابع ګرځوي.»

شنونکي باور لري چې د روسیې-اوکراین جګړې او د ایران په څېر هېوادونو پر وړاندې بندیزونو وښودله چې نړیوال مالي سیستم څومره سیاسي کېدای شي. اروپا، چې ډېری شرکتونه او بانکونه یې له نړیوال ډالر سیستم سره تړلي دي، کله ناکله د واشنګټن له پرېکړو اغېزمنه شوې ده.

د ګډ اروپايي مالي میکانیزم وړاندیز

مکرون وړاندیز کړی چې اروپايي هېوادونه باید:

◾️ د پور ورکولو لپاره یو ګډ اروپايي چوکاټ رامنځته کړي؛

◾️ د یورو نړیوال رول پیاوړی کړي؛

د ستراتېژیکو سکتورونو لکه ټکنالوژۍ او انرژۍ لپاره ګډ پانګیز صندوقونه جوړ کړي

د هغه په باور، دا ګامونه به نه یوازې د ډالر پر وړاندې د یورو دریځ ټینګ کړي، بلکې د اروپايي ټولنې سیاسي یووالی به هم پیاوړی کړي

له واشنګټن سره اړیکې او سیاسي پیغام

مکرون د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د اړیکو په اړه ویلي چې اروپا له امریکا سره د متقابل احترام اړیکې غواړي، خو دا درناوی باید د کمزورۍ نښه ونه بلل شي. نوموړي زیاته کړې چې د سوداګرۍ تعرفو، ټکنالوژۍ، او صنعتي سیاستونو په برخو کې اختلافونه شته او اروپا باید په ګډه او همغږۍ سره ورته ځواب ووایي

دا څرګندونې په داسې وخت کې کېږي چې د اتلانټیک دواړو غاړو ترمنځ پر سوداګریزو مقرراتو، ډیجیټل مالیاتو او صنعتي سبسایډیو اختلافونه راپورته شوي دي

د اقتصادي خپلواکۍ ستراتېژیک لید

مکرون له څو کلونو راهیسې د «اروپايي ستراتېژیکې خپلواکۍ» مفکوره مطرح کړې ده. د دې نظریې له مخې، اروپا باید په دفاع، انرژۍ، ټکنالوژۍ او مالي چارو کې پر ځان بسیا شي. د هغه په باور، که اروپا یوازې د بازار په توګه عمل وکړي او د نړیوالو قدرتونو تر سیوري لاندې پاتې شي، نو په راتلونکې نړۍوال نظم کې به یې رول محدود شي

اقتصادي شنونکي وایي چې که څه هم د ډالر ځایناستی جوړول اسانه کار نه دی، خو د یورو پیاوړتیا، د پانګې بازارونو ژورتیا، او د اروپايي بانکدارۍ اصلاحات کولای شي په اوږدمهال کې بدلون رامنځته کړي

پایله

د فرانسې ولسمشر دا دریځ د نړیوال اقتصادي بدلون په رڼا کې یو مهم سیاسي او اقتصادي پیغام ګڼي. هغه ټینګار کوي چې اروپا باید یوازې د نورو قدرتونو تر سیوري لاندې پاتې نه شي، بلکې د نړیوال مالي نظام په جوړښت کې فعاله او خپلواکه ونډه ولري

که څه هم دا وړاندیزونه به د اروپايي ټولنې دننه پراخو بحثونو ته اړتیا ولري، خو د مکرون څرګندونې ښيي چې د ډالر پر نړیوال حاکمیت د بیاکتنې بحث اوس د اروپا د ستراتېژیکو لومړیتوبونو په سر کې ځای نیولی دی