کابل : له جلاوطنۍ تر نامعلوم راتلونکي — په یوه ورځ د زرګونو افغانانو جبري ستنېدنه او د بشري بحران سیوری

 له جلاوطنۍ تر نامعلوم راتلونکي — په یوه ورځ د زرګونو افغانانو جبري ستنېدنه او د بشري بحران سیوری

بریانیوز(جمعه ،۲۴ دلو۱۴۰۴) 

کابل، په داسې حال کې چې افغانستان لا هم له اقتصادي ستونزو او محدودو امکاناتو سره مخ دی، د طالبانو حکومت اعلان کړی چې یوازې د تېرې ورځې په اوږدو کې ۷۰۴ کورنۍ چې شمېر یې ۳۹۵۳ تنو ته رسېږي، له بېلابېلو سرحدي لارو په جبري ډول هېواد ته راستنې شوې دي. دا لړۍ د کډوالۍ له اوږدې کیسې وروسته د خلکو لپاره د نامعلوم راتلونکي نوی فصل بلل کېږي

د طالبانو د مرستیال ویاند حمدالله فطرت په خبرپاڼه کې ویلي، د راستنېدونکو لویه برخه د تورخم له لارې هېواد ته داخله شوې؛ هغه ځای چې د کډوالو د تګ-راتګ تر ټولو بوخت دهلېز بلل کېږي. د نوموړي په وینا، یوازې له همدې لارې ۶۳۰ کورنۍ (۳۵۸۷ تنه) افغانستان ته داخلې شوې دي

د راستنېدنې بشپړ جزییات

د چارواکو د معلوماتو له مخې نورې کورنۍ له لاندې لارو راګرځېدلې دي:

د سپین بولدک له لارې: ۴۱ کورنۍ

د نیمروز له لارې: ۱۹ کورنۍ

د اسلام قلعه له لارې: ۱۱ کورنۍ

د بهرامچه له لارې: ۳ کورنۍ

چارواکي وایي راستنېدونکو ته لومړنۍ مرستې، ثبت او د لنډمهاله استوګنې اسانتیاوې برابرېږي، خو د خلکو شمېر د امکاناتو په پرتله څو چنده زیات ښودل کېږي

د راستنېدونکو حالت — ستړی سفر او تش لاسونه

ډېری راستنېدونکي هغه کورنۍ دي چې کلونه یې په ګاونډیو هېوادونو کې ژوند کړی، ماشومان یې هلته لوی شوي او د ژوند ټولې هیلې یې له هماغو ځایونو سره تړلې وې. اوس هغوی داسې وطن ته بېرته راګرځي چې پکې:

دایمي سرپناه نه لري

د کار بازار محدود دی

ښوونځي او روغتیايي خدمات تر فشار لاندې دي

د ژمي موسم د ژوند لګښتونه څو برابره لوړ کړي

ډېری کورنۍ له ځان سره یوازې لږ توکي راوړای شوي او د ژوند له صفره د پیل کولو له سخت واقعیت سره مخ دي

نړیوال خبرداری — د بحران د پراخېدو وېره

د ملګري ملتونه اړوندو ادارو مخکې خبرداری ورکړی چې د جبري راستنېدنو دوام به په کوربه ولایتونو کې بشري وضعیت نور هم ترینګلی کړي. د هغوی په وینا:

د کورونو کرایې لوړېږي

پر اوبو او ځمکو فشار زیاتېږي

د مرستو اړتیا څو برابره لوړېږي

بې وزلي او بې‌کاري پراخېږي

مرستندویه بنسټونه وایي، که د راستنېدنې دا څپه همداسې روانه وي، افغانستان به له نوي داخلي بې‌ځایه کېدو سره مخ شي

پراخ انځور — یو هېواد او درنه ازموینه

کارپوهان باور لري چې د کډوالو دا پرله‌پسې ستنېدنه یوازې بشري موضوع نه ده، بلکې ټولنیز او اقتصادي بدلونونه هم رامنځته کوي. ناڅاپي نفوس زیاتوالی کولی شي:

د ښارونو پر زېربناوو فشار واچوي

د کار بازار ګډوډ کړي

فقر او سیالي ډېره کړي

او د مرستو اړتیا اوږدمهاله کړي

په ټوله کې، افغانستان د داسې وضعیت پر درشل ولاړ دی چې اداره کول یې یوازې د لنډمهالو مرستو نه، بلکې پراخ ملي پلان او نړیوالې همکارۍ ته اړتیا لري — که نه، د راستنېدنې دا څپه به د راتلونکو کلونو لپاره یو دوامدار بشري بحران بدل شي