د امریکا استخباراتي فعالیتونه او د بګرام قضیه

د طالبانو د استخباراتو پټ رازونه

دوهم برخه؛

د طالبانو لخوا امریکایان د بګرام د تفتیش لپاره بلل شوي!

بریانیوز( شنبه، ٢٥ دلو ١٤٠٤)

په واشنګټن او کابل کې د اړیکو یوه نوې پېچلتیا رامنځته شوی.

افغان چارواکي وړاندیز کوي چې امریکایان د بګرام پوځي اډې ګډ تفتیش وکړي.

 هیله لري چې د امریکا ولسمشر، ډونالډ ټرمپ، نظر بدل کړي.

 ټرمپ څو ځله ویلي چې د بګرام په اډه کې د چینایي پوځ ځواکونه شتون لري.

د امریکا د بودجې له لارې د طالبانو د رژیم مالي ملاتړ دوام ممکن د ټرمپ په «بګرام مسئله» باندې د دریځ پورې اړه ولري.

د واشنګټن او کابل تر منځ یو نوې زړه پورې پېچلتیا رامنځته شوې ده. 

د دې پېچلتیا سبب د امریکا د طالبانو رژیم ته د مالي مرستې کمښت او همدارنګه د ولسمشر ټرمپ ناخوښي وه، چې د بګرام پخوانۍ امریکایي پوځي اډه د چینايي ځواکونو تر کنټرول لاندې ده.

د ځینو معلوماتو له لیکونو څرګندیږي چې په تېرو څو میاشتو کې د طالبانو لپاره د امریکا مالي مرسته تر ۴۰٪ زیاته کمه شوې ده. دا د طالبانو امارت کې د ټولنیزو او اقتصادي ستونزو زیاتوالي سبب شوې، چې د ایران او پاکستان لخوا د افغان اتباعو د پراخو اخراجونو له کبله لا زیات شدت موندلی.

د امریکا مالي مرستې کمښت د ډونالډ ټرمپ د دې څرګندونو سره مل و چې د بګرام پخوانۍ امریکایي پوځي اډه د چينايانو تر کنټرول لاندې کېدل د منلو نه د.

ډېر امکان لري چې دا دوه موضوعګانې — د «متعصب ملایانو » لپاره د امریکا د مالي مرستې ناڅاپي کمښت او د ټرمپ د «بګرام» څرګندونې — یو له بل سره تړاو لري.

ټرمپ لومړی د بګرام پوځي اډه د چينايانو تر کنټرول لاندې راتګ په اړه په نومبر ۲۰۲۱ کې خبرې وکړې، څو میاشتې وروسته له دې چې طالبان په افغانستان کې واک ته ورسېدل.

هغه په هغه وخت کې وویل:

«ما غوښتل چې د بګرام اډه (د امریکا تر کنټرول لاندې) وساتم، د چین لپاره، نه د افغانستان لپاره. ځکه دا د چین د اتومي وسایلو څخه یوه ساعت لیرې ده (NG).»

د هغه په وینا:

«اوس چین په بګرام کې دی» او «هغوی (چینایان) به دغه اډه تر لاسه کړي.»

له هغه وخت راهیسې، ټرمپ څو ځله خپل د «بګرام» روایت تکرار کړی دی.

د روان کال د مې میاشتې په منځ کې، د قطر په امریکایي پوځي اډه العدید کې د امریکایي سرتېرو مخې ته وویل:

«موږ به د بګرام پوځي اډه وساتو.»، د جولای په پیل کې ټرمپ بیا څرګنده کړه:

«افغانستان کی د امریکایانو پخوانۍ د بګرام پوځي اډه اوس د چین د کنټرول لاندې ده.»

د طالبانو هڅې هماغومره منظمې نه وې چې د امریکا د مشر د دغو څرګندونو رد وکړي.

تر ټولو تازه، د جولای په ۲۰مه، د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقی دا کار وکړ او د ټرمپ د بګرام په اړه څرګندونې یې «لوړې خو بې بنسټه» وبللې.

هغه د بهرنیو چارو د وزارت د دیپلوماتیکو زدکړو د پوهنځي له فراغت کونکو سره په خبرو کې وویل چې طالبان «د امریکا سره د اړیکو د ټینګښت هڅه کوي»، او ټینګار یې وکړ چې طالبانو رژیم په افغان خاورې کې د هېڅ بهرني پوځي حضور منونکی نه دی.

موتقي ټرمپ ته سپارښتنه وکړه چې «د دې موضوع په اړه حقایق واوري»، او د طالبانو ملاتړي رسنیو ته وړاندیز وکړ چې د امریکا ولسمشر وېره «د ناپوره معلوماتو پر اساس ده».

افغان سرچینې راپور ورکوي چې کېدای شي د بګرام په اړه د امریکایانو اندېښنې د چینايي حضور په اړه یو څه بنسټ ولري.

د دوی په وینا، لږ تر لږه د بګرام د پوځي اډې خارجي سرحد له اوږدې مودې راهیسې د وسله‌والو کسانو لخوا ساتل شوی، چې په ظاهري بڼ د مغولو ځانګړتیاوې لري.

دا ډېر احتمال نه لري چې دا کسان د افغان هزاره شیعه وي، چې طالبانو مشران — په دودیز ډول د هغوی په وړاندې ډېر محتاط او حتی دښمن وي.

د ټرمپ د «چینايي خوبونو» له منځه وړلو، او همدارنګه د امریکا د پخوانۍ مالي مرستې د بېرته راوستلو غوښتنه، طالبان اړ کوي چې د خطرناکې وضعې څخه د وتلو لاره ژرترژره پیدا کړي.

او داسې ښکاري چې دا لاره ممکن امریکایي پوځي پرسونل ته د بګرام پوځي اډې د معاینې بلنه وي.

یو لارښود NG ته رسیدلی دی، چې د ۲۰۲۵ د جولای په ۲۰مه د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب لخوا لوی درستیز قاري فصیح الدین ته استول شوی.

د لارښود نیټه د موتقي د «بګرام موضوع» په اړه د وینا د ورځې سره برابره ده.

دا ډېر احتمال لري چې دا تصادفي نه وي:

 د طالبانو د «امارت» په مشرتابه کې د هغو ادارو ترمنځ همغږي پیاوړې شوې چې د ټرمپ د بګرام په اړه د «تربیت» پروژې سره تړاو لري.

په دې توګه، د ملا یعقوب په لارښود کې ویل شوي:

«د بګرام پوځي اډه، چې د ستراتیژیکو پوځي تاسیساتو له جملې څخه ګڼل کېږي، د متحده ایالاتو لخوا د متناقضو او یو اړخیزو څرګندونو موضوع ګرځېدلې ده.

د دفاع وزارت د مشرتابه شورا د پریکړې له مخې، یوه هیئت جوړه شوې ده ترڅو د اډې د امنیت او اړتیاوو بشپړ ارزونه وکړي، نیمګړتیاوې او پاتې شوي مسایل وپیژني، او همدارنګه اړین اقدامات د لارښوونو سره سم ترسره کړي.»

هغه سرچینې چې NG ته یې دا سند ورکړی دی، یادونه کوي چې دا د طالبانو او امریکایانو ګډې معاینې (انسپکشن) پورې اړه لري:

«ملا یعقوب ته لارښود ورکړل شوی ترڅو امریکایانو ته هر څه وښيي، تر څو هغوی قانع شي چې په بګرام کې هېڅ چینایان نه دي.

د ګډې معاینې اړوند وړاندیز لا دمخه د طالبانو لخوا د متحده ایالاتو استازو ته وړاندې شوی دی.»

تر اوسه معلومه نه ده چې امریکایان به دا وړاندیز ومني که نه.

د ګډې معاینې مفکوره په خپله جالبه ښکاري. دا د کابل او واشنګټن ترمنځ د دفاع او امنیت په برخه کې د نوې اړیکو هڅه ده، چې په پایله کې امریکایي سرتیري رسمي ډول افغانستان ته بلل کېږي ترڅو د پخوانۍ امریکایي پوځي اډې وضعیت وڅاري.

افغان څارونکي وایي:

«که طالبان چمتو وي چې واشنګټن ته راپور ورکړي، نو په حقیقت کې دوی د امریکا د بګرام د کنټرول حق منلی دی.»

نه شي ویلای چې که د طالبانو او امریکایانو ګډه معاینه په بګرام کې ترسره شي، دا به د امریکا د افغانستان ته د «خط نقطه‌ای» (dotted-line) بیرته راتګ لومړی ګام وي.

په ځانګړې توګه ځکه چې دا بیرته راتګ ممکن د واشنګټن د قوي مالي اهرم ملاتړ ولري، چې د «متعصب ملایانو » لپاره لاهم بدیل نه دی پیدا شوی.

CIA  په افغانستان کې د روسیې او چین پر وړاندی خپل فعالیتونه زیاتوي

امریکایي استخباراتي خدمات سیمه د خپلو مامورینو په شتون سره ډکوي

د ۲۰۲۵ کال په اوړي کې، امریکایي استخبارات په افغانستان کې خپل فعالیتونه شدت ورکړي. دا خبره د طالبانو د استخباراتو ضد ادارې په ځانګړي راپور کې شوې ده.

د طالبانو د استخباراتو د سرچینو له مخې، د امریکایي جاسوسانو هڅې په عمده ډول د روسیې او چین پر وړاندې متمرکزې دي.

د افغان طالبانو د استخباراتو عمومي ریاست (GDI) یو پټ سند NG ته رسیدلی، چې په کې د امریکا د استخباراتي فعالیتونو اوسنی وضعیت په افغانستان کې ارزول شوی دی.

د طالبانو د GDI د ۳۶۷ څانګې ځانګړي راپور (د استخباراتو ضد ریاست) د ۲۰۲۵ کال د اګست په ۲۳ نېټه د ۰۶۱ څانګې (تحلیلي برخه) ته استول شوی، چې د طالبانو د استخباراتو ضد مشر اسدالله بریالۍ لاسلیک کړی دی.

په راپور کې ویل شوي:

«د امریکا استخباراتي اداره (CIA) په هیواد (افغانستان) کې د روسیې او چین پر وړاندې خپل فعالیتونه د پخواني وضعیت په پرتله زیات کړي دي. دا اداره (CIA) هڅه کوي د دغو هېوادونو د اتباعو او سیاسي استازو پر وړاندې اقدامات وکړي ترڅو خپلې نړیوالې استخباراتي دندې ترسره کړي، په ورته وخت کې د اسلامي رژیم بدنامول او خپله اجنډا پرمخ وړي.»

د طالبانو د استخباراتو ضد ریاست مشر په وینا، امریکایي ځانګړي خدمتونه:

«لا دمخه خپلو پخوانیو مامورینو ته، چې متحده ایالاتو ته یې ‘شین کارتونه’ ورکړي، دې سیمې ته استولي دي.»

بریالۍ د استخباراتو ضد ریاست راپور د طالبانو د GDI تحلیلي څانګې ته د «نورې څېړنې» او د نورو استخباراتي څانګو ته د ویش لپاره استولی وو.

د طالبانو د استخباراتو ضد ریاست دا سند اجازه ورکوي چې په افغانستان کې د لوی جاسوسۍ لوبې ځینې په زړه پورې جزئیات ثبت شي.

لومړی، د طالبانو په «امارت» کې د CIA د مامورینو د شبکې فعالیت د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ د واک ته رسېدو سره زیات شوی. دا پخپله هغه شایعات تاییدوي چې مخکې خپاره شوي وو، چې په واشنګټن کې د نوې ادارې نیت دا و چې د امریکا افغان ستراتیژي بدله کړي او د امریکا نفوذ ته په افغانستان کې «بېرته راستنېدل» پیل کړي.

دویم، که څه هم په عامه ساحه کې مشهور دی چې د امریکا او طالبانو استخباراتي ادارې په عمده ډول د «اسلامي دولت» د افغان څانګې پر ضد همکاري کوي، په حقیقت کې، لکه څنګه چې د طالبانو د GDI سند ښيي، د CIA د مامورینو شبکه د جاسوسۍ فعالیت د افغان خاورې څخه د روسیې او چین د اتباعو او همدارنګه د مسکو او بیجینګ سیاسي استازو پر وړاندې زیاتوي.

د طالبانو د استخباراتو ضد ریاست د مشر د پیغام له مخې، په ځانګړي ډول باید د روسیې فدراسیون او د چین د خلکو د جذب هڅو زیاتوالی د امریکایي استخباراتي مامورینو لخوا په افغانستان کې تمه وشي.

همدارنګه، د CIA مامورینو ته دا فرصت شته چې د افغانانو څخه د مامورینو شبکه په پراخه توګه وکاروي، حتی د مهاجرت څخه افغانستان ته د هغوی د راستنېدو له لارې — څرګند ډول د ځانګړو عملیاتي دندو، تحقیقاتو او نورو ترکیبونو لپاره.

درېیم، امریکا استخباراتي ادارې ممکن خپل افغان مامورین د روسیې او چین د نفوذ لپاره وکاروي، د بېلګې په توګه د کارګر مهاجرینو، احتمالي زده کوونکو، یا سوداګرو په نوم چې ادعا کوي غواړي د مسکو او بیجینګ سره ګډ اقتصادي پروژې پرمختګ وکړي.

د اسدالله بریالۍ د ۲۰۲۵ کال د اګست ۲۳ راپور د CIA د زیات شوي فعالیت ځانګړتیاوې په معاصر افغانستان کې ثبتوي، او ښکاره ده چې د روسیې او چین استخباراتي ادارو لپاره به هم په زړه پورې وي.

نامعلومه ده چې آیا د طالبانو د GDI استازو د امریکایي جاسوسانو په اړه خپلې مشاهدې د روسیې او چین همکارانو سره شریکې کړې دي که نه.

د طالبانو د استخباراتو ضد ریاست د مشر راپور خامخا د امریکا د استخباراتو پام هم ځانته راګرځوي، چې څو کاله یې طالبانو ته د GDI د پټ مالي ملاتړ برابر کړی دی.

سره له دې، ښکاري چې طالبان په نږدې توګه د خپلو «هم سنګرانو» څارنه کوي په نړیوال ترهګرۍ سره د مبارزې په جګړه کې، او همدارنګه، دوی ونه توانېدل چې د دغو مشاهداتو نتایج پټ وساتي.

د طالبانو د ضد استخباراتو مشر په دې شکمن دی چې د CIA مامورین او جاسوسان په افغانستان کې هڅه کوي د طالبانو «اسلامي رژیم» بې اعتباره کړي، د روسیې او چین پر وړاندې د امریکایي جاسوسۍ کار د زیاتولو له لارې.

د دې حقیقت له مخې چې اسدالله بریالۍ د دغې ستونزې د حل لپاره د طالبانو د GDI تحلیلي ریاست ته واک سپارلی، ښکاري چې د طالبانو داستخباراتو ضد اداره لا تراوسه په دې اړه بشپړ حل لار نه لري.