محقق: پذیرش خط دیورند؛ واکنش‌ها و بحث صلاحیت اظهارات

محقق: پذیرش خط دیورند؛ واکنش‌ها و بحث صلاحیت اظهارات

بریانیوز:( دوشنبه،۳۱ حمل۱۴۰۵) محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی، در گفت‌وگویی تازه با یکی از شبکه‌های تبلیغاتی خارج‌نشین اظهار داشته است که خط فرضی دیورند را به‌عنوان مرز رسمی میان افغانستان و پاکستان به‌رسمیت می‌شناسد. او همچنین تأکید کرده است که با توجه به قدرت نظامی پاکستان، ادامه این منازعه به نفع افغانستان نیست.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در سال‌های اخیر فضای سیاسی افغانستان شاهد تنش‌ها و اختلافات گسترده میان جریان‌های مختلف بوده و موضوع خط دیورند همچنان یکی از بحث‌برانگیزترین مسائل سیاسی و ملی کشور باقی مانده است.

در ادامه واکنش‌ها، برخی منتقدان سیاسی ادعا کرده‌اند که بخشی از مخالفان حکومت افغانستان پس از کاهش حمایت‌های خارجی، به سمت همکاری‌های منطقۀ سوق یافته‌اند؛ ادعاهایی که شامل اتهاماتی درباره ارتباط با نهادهای استخباراتی منطقۀ نیز می‌شود. این ادعاها تاکنون به‌گونه رسمی تأیید نشده‌اند.

همچنین، شماری از منتقدان گفته‌اند که سکوت یا مواضع برخی چهره‌های سیاسی در قبال حملات منتسب به پاکستان به خاک افغانستان، از جمله مواردی که در آن صدها تن کشته شده‌اند، پرسش‌هایی را در افکار عمومی ایجاد کرده است.

این اظهارات محقق با واکنش‌های تند بخشی از مردم افغانستان نیز روبه‌رو شده است. بسیاری گفته‌اند که چنین مواضعی می‌تواند به معنای چشم‌پوشی از بخشی از خاک و تمامیت ارضی کشور باشد و برخی آن را «توجیه منافع شخصی به قیمت خاک افغانستان» توصیف کرده‌اند.

در همین حال، سمیع یوسفزی، فعال سیاسی و خبرنگار آزاد در واکنش به این موضوع گفته است که تصمیم‌گیری دربارۀ خط فرضی دیورند تنها حق کسانی است که به هویت افغان بودن خود باور دارند. او تأکید کرده است که زمین افغانستان متعلق به مردم این کشور است و هیچ فردی که این هویت را نپذیرد، از نظر اخلاقی و حقوقی حق تصمیم‌گیری دربارۀ سرنوشت جغرافیای افغانستان را ندارد.

در مقابل، برخی شهروندان و فعالان سیاسی نیز واکنش‌های تندتری نشان داده و مدعی شده‌اند که برخی چهره‌های سیاسی در مقاطع مختلف مواضع متناقض داشته‌اند و گاه در راستای منافع قدرت‌های منطقۀ عمل کرده‌اند؛ ادعاهایی که آن‌ها نیز بدون ارائه اسناد رسمی مطرح کرده‌اند.

با این حال، آگاهان امور سیاسی افغانستان تأکید دارند که بحث خط دیورند یک موضوع ملی و حساس است و تصمیم‌گیری دربارۀ آن تنها باید از سوی مردم افغانستان یا نمایندگان منتخب آنان صورت گیرد، نه افراد یا جریان‌های سیاسی خاص.

در کنار این دیدگاه‌ها، شماری از تحلیلگران سیاسی و امنیتی ادعا کرده‌اند که در سال‌های اخیر نوعی توافقات پنهانی میان برخی جریان‌های سیاسی افغان و نهادهای استخباراتی منطقۀ شکل گرفته است؛ ادعاهایی که به گفته آنان ممکن است بر مواضع سیاسی برخی چهره‌ها تأثیر گذاشته باشد. این ادعاها نیز به‌گونه مستقل تأیید نشده‌اند.

این تحولات در حالی ادامه دارد که بحث خط فرضی دیورند همچنان یکی از موضوعات حساس و تعیین‌کننده در روابط افغانستان و پاکستان باقی مانده و هر اظهارنظر تازه در این زمینه با موجی از واکنش‌های سیاسی و اجتماعی همراه می‌شود.