دوران: جهان اسلام نیازمند عبور از موضع دفاعی و حضور فعال در تحولات جهانی است

دوران:

جهان اسلام نیازمند عبور از موضع دفاعی و حضور فعال در تحولات جهانی است

بریانیوز(سه‌شنبه، ۸ ثور ۱۴۰۵) رئیس مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه، در «مجمع تأثیر مسلمانان ۲۰۲۶» با اشاره به بحران مشروعیت در نظم کنونی جهان، از جوامع اسلامی خواست تا از موضع دفاعی خارج شده و نقش فعال‌تری در روایت‌سازی جهانی ایفا کنند.

برهان‌الدین دوران، در این مجمع که در شهر استانبول برگزار شد، اعلام کرد نظم بین‌المللی با بحرانی بی‌سابقه مواجه است و برخی از بازیگران اصلی که در شکل‌گیری این نظم نقش داشته‌اند، اکنون خود به عوامل تضعیف آن تبدیل شده‌اند.

وی با اشاره به تحولات گسترده جهانی گفت که جهان در حال عبور از مرحله‌ای فراتر از تغییرات معمول دهه‌های گذشته است. به گفته او، جنگ‌ها، نسل‌کشی‌ها، پاندمی‌ها و کاهش اعتماد به نهادهای بین‌المللی نشان می‌دهد که جهان از یک آستانه بحرانی عبور کرده و در حال ورود به مرحله‌ای جدید است.

دوران همچنین تأکید کرد که جامعه بین‌المللی در شرایط کنونی فاقد چشم‌انداز روشن برای آینده است و نشانه‌هایی از فروپاشی نظام‌مند در ساختارهای جهانی مشاهده می‌شود. وی کاهش کارآمدی نهادهای بین‌المللی و بی‌میلی قدرت‌های بزرگ برای پذیرش مسئولیت را از عوامل این وضعیت عنوان کرد.

رئیس مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه با اشاره به تحولات در حوزه رسانه و ارتباطات اظهار داشت که جهان از «عصر ارتباطات» عبور کرده و وارد «عصر روایت‌ها» شده است؛ عصری که در آن رقابت اصلی بر سر نحوه تفسیر و چارچوب‌بندی واقعیت‌ها در افکار عمومی جهانی شکل می‌گیرد.

وی هشدار داد که گسترش اطلاعات نادرست، دستکاری محتوا و تولید ویدئوهای جعلی، مرز میان حقیقت و دروغ را کمرنگ کرده و به بخشی از درگیری‌های معاصر تبدیل شده است.

دوران افزود مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه در تلاش است تا با ایجاد یک زیست‌بوم اطلاعاتی مبتنی بر داده‌های دقیق و راستی‌آزمایی‌شده، به مقابله با این چالش‌ها بپردازد.

او همچنین به نقش فعال ترکیه در تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی اشاره کرد و گفت این کشور در بحران‌هایی مانند عراق، سوریه، قفقاز جنوبی، اوکراین وباریکه غزه نقش میانجی و صلح‌ساز ایفا کرده است. وی در ادامه به دیدگاه‌های رجب طیب اردوغان اشاره کرد و پیام «جهان از پنج کشور بزرگ‌تر است» را واکنشی به نابرابری‌های ساختاری در نظام بین‌الملل دانست.

دوران در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به آثار ادوارد سعید، از جمله «شرق‌شناسی» و «پوشش اسلام»، تأکید کرد که روایت‌های غربی نقش مهمی در شکل‌دهی به برداشت‌ها از جهان اسلام داشته‌اند.

وی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد جوامع اسلامی گفت: «باید از موضع دفاعی عبور کنیم و ارزش‌های خود را دوباره در نظام جهانی مطرح سازیم.»

رئیس مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه با اشاره به نقش شرکت‌های فناوری، لابی‌ها و پلتفرم‌های دیجیتال در شکل‌دهی به روایت‌های جهانی، این وضعیت را هم‌زمان یک تهدید و یک فرصت برای جهان اسلام توصیف کرد.

او تصریح کرد: «اگر نتوانیم داستان خود را روایت کنیم، دیگران آن را برای ما روایت خواهند کرد و در نتیجه جایگاه ما را در جهان تعیین خواهند نمود.»

دوران در پایان خواستار تقویت همکاری میان دولت‌ها، جامعه مدنی، دانشگاهیان، رسانه‌ها و هنرمندان شد و بر ضرورت سرمایه‌گذاری در سواد دیجیتال و ایجاد نهادهای مقابله با اطلاعات نادرست تأکید کرد. وی ابراز امیدواری کرد که گفت‌وگوهای این مجمع به تقویت همگرایی در جهان اسلام و کمک به جامعه بین‌المللی منجر شود.