سیاست

د اوربند تر سیوري لاندې تاوتریخوالی؛ هرمز کې د ځواک نازکه لوبه او د نړۍ د انرژۍ پر برخلیک سیوری

اشتراک گذاری:

بریانیوز( چهارشنبه، ١٦ ثور ١٤٠٥)

د پیت هګست وروستیو څرګندونو یو ځل بیا د نړۍ ستراتیژیک تمرکز د تنگه هرمز پر لور اړولی دی. هغه وایي چې له ایران سره اعلان شوی اوربند لا هم نافذ دی، خو د خلیج په تودو اوبو کې د نفوذ او کنټرول لپاره روانه سیالي ورځ تر بلې حساسه بڼه خپلوي

هګست ټینګار کوي چې امریکا د نړیوالو سمندري لارو د خوندي ساتلو لپاره پراخ تدابیر نیولي دي، څو د سوداګرۍ بهیر ټکنی نه شي. د هغه په وینا، دا مهال سلګونه سوداګریزې کښتۍ د هرمز تنګي دواړو خواوو ته ولاړې دي—د تېرېدو په تمه، خو د ناڅرګند وضعیت له امله له اندېښنې ډکې

هرمز تنګی یوازې یوه عادي اوبه‌لاره نه ده، بلکې د نړۍ د انرژۍ حیاتي شریان ګڼل کېږي. د نړۍ د تېلو یوه لویه برخه له همدې لارې تېرېږي، نو ځکه هر ډول بې‌ ثباتي پکې د نړیوال اقتصاد پر رګونو مستقیم فشار واردوي. د انرژۍ بازارونه په ډېر حساسیت سره دا وضعیت څاري، ځکه چې د لږې ناندرۍ اغېزې هم د بیو په ناڅاپي بدلون کې ځان ښودلی شي

سره له دې چې دواړه لوري د اوربند خبره کوي، خو د سیمې وضعیت د “پټ کړکېچ” بڼه لري—چېرې چې سیاسي څرګندونې له میداني واقعیتونو سره تل سمون نه خوري. شنونکي باور لري چې د اعتماد کموالی، متضاد ستراتیژیک اهداف، او سیمه‌ییز فشارونه د دې حالت اصلي لاملونه دي

له بلې خوا، د نړیوالو سوداګریزو شبکو لپاره د هرمز تړل یا محدودېدل یو لوی خطر بلل کېږي. د اسیا، اروپا او نورو سیمو ترمنځ د انرژۍ او توکو لېږد په همدې لار پورې تړلی دی، او هر ډول خنډ کولای شي د نړیوال اکمالاتي ځنځیر پر بهیر ژور اغېز وکړي

په ټوله کې، هرمز نن یوازې یوه جغرافیایي نقطه نه ده، بلکې د نړیوال سیاست، اقتصاد او امنیت د تقاطع مرکز ګرځېدلی دی—هغه ځای چېرې چې هره پرېکړه نه یوازې سیمه، بلکې ټوله نړۍ متاثره کولی شي