د ثبات خبرې او د قانون نشتوالی

ذبیح‌الله مجاهد: د ټول ګډون تر نامه لاندې نظامونو افغانستان ته ثبات نه دی راوستی

بریا نیوز( یکشنبه، ١٢ دلو ١٤٠٤)

ذبیح‌الله مجاهد، د طالبانو سرپرست حکومتویاند، په یو مرکه کې ویلي چې د افغانستان خلکو په تېرو څلورو لسیزو کې بېلابېل سیاسي نظامونه او حکومتي جوړښتونه تجربه کړي دي، خو د هغه په وینا، هغه نظامونه چې د «ټول شموله حکومت» تر نوم لاندې مطرح شوي، ونه توانېدل چې هېواد ته دوامدار ثبات، امنیت او تلپاتې سوله تأمین کړي.

نوموړي ټینګار کړی چې اوسنی نظام د افغانستان له واقعیتونو او شرایطو سره سم رامنځته شوی او د بهرنیو سیاسي ماډلونو تطبیق نه شي کولای د افغانستان ستونزې حل کړي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د طالبانو د واکمنۍ نږدې پنځه کاله تېر شوي، خو تر اوسه د حکومتدارۍ لپاره یو روښانه او مدون اساسي قانون نه دی اعلان شوی او نه هم د سیاسي نظام د جوړښت او د واک د څرنګوالي په اړه څرګنده تګلاره وړاندې شوې ده. همدارنګه، د خلکو د سیاسي ګډون، د واک د وېش، او د عامه ارادې د څرګندېدو لپاره کوم رسمي او عملي میکانیزم نه دی رامنځته شوی.

سیاسي شنونکي وایي چې د یو مشروع نظام لپاره اساسي شرطونه، لکه اساسي قانون، د خلکو ګډون، د بشري حقونو تضمین، د ښځو او قومي او مذهبي لږکیو حقونو ته درناوی، او د واک د مشروع انتقال روښانه بهیر، تر اوسه نه دي پوره شوي. د دوی په باور، د دغو بنسټیزو اصولو نشتون د دې لامل شوی چې اوسنی حکومت له کورني او نړیوال مشروعیت سره له جدي ننګونو سره مخ وي.

په ورته وخت کې، نړیواله ټولنه هم د افغانستان د اوسني سیاسي نظام په اړه اندېښنه لري او ټینګار کوي چې پرته له بنسټیزو اصلاحاتو، ټولشموله حکومتدارۍ او د نړیوالو اصولو له رعایت پرته، د افغانستان سیاسي او اقتصادي ستونزې به لا نورې هم ژورې شي.