طالبان او روسیه؛ د افغانستان د امنیت په زړه کې د مسکو نفوذ

طالبان او روسیه؛ د افغانستان د امنیت په زړه کې د مسکو نفوذ 

                                                                                                  بریانیوز:(سه شنبه، ۱۴دلو ۱۴۰۴) 

 طالبان او روسیه؛ د افغانستان د امنیت په زړه کې د مسکو عنفوذ  په داسې حال کې چې افغانستان لا هم د نړیوالې سیاسي انزوا، اقتصادي فشارونو او امنیتي ننګونو سره مخ دی، روسیه ورو ورو هڅه کوي د دغه هېواد په امنیتي معادلو کې خپل نفوذ پیاوړی کړي. د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته، مسکو د هغو محدودو نړیوالو لوبغاړو له ډلې دی چې له کابل سره یې منظم سیاسي او امنیتي تماسونه ساتلي دي

روسیې تل ټینګار کړی چې د افغانستان امنیتي وضعیت د مرکزي اسیا د ثبات لپاره حیاتي ارزښت لري. مسکو اندېښنه لري چې په افغانستان کې د افراطي ډلو، په ځانګړي ډول د داعش خراسان څانګې فعالیتونه، کولی شي د روسیې متحد هېوادونه لکه تاجیکستان، ازبکستان او قرغزستان له ګواښ سره مخ کړي. له همدې امله، کرملین هڅه کوي د طالبانو له لارې د دغو ګواښونو د مهار لپاره عملي نفوذ ولري

په وروستیو میاشتو کې، د روسیې او طالبانو ترمنځ د لوړپوړو ناستو، امنیتي خبرو او سیاسي اړیکو پراخېدو دا څرګنده کړې چې مسکو غواړي د افغانستان په امنیتي جوړښت کې یو اغېزناک لوبغاړی پاتې شي. روسي چارواکو څو ځله ویلي چې که څه هم طالبان لا هم په رسمي ډول نه دي په رسمیت پېژندل شوي، خو د امنیتي واقعیتونو له مخې تعامل ورسره یو «ضرورت» دی

له بلې خوا، طالبان هڅه کوي له روسیې سره اړیکې د نړیوال مشروعیت، اقتصادي همکاریو او امنیتي ملاتړ لپاره وکاروي. د طالبانو لپاره، مسکو نه یوازې یو سیاسي شریک بلل کېږي، بلکې د لوېدیځ پر وړاندې د بدیل ځواک په توګه هم مطرح دی

کارپوهان باور لري چې د روسیې نفوذ په افغانستان کې تر ډېره د استخباراتي همکارۍ، سیمه‌ییزو امنیتي چوکاټونو لکه د جمعي امنیت تړون سازمان  او د سیمې له هېوادونو سره د همغږۍ له لارې پراخېږي. مسکو هڅه کوي د طالبانو پر امنیتي سیاستونو غیرمستقیم اغېز ولري، څو ډاډ ترلاسه کړي چې د افغانستان خاوره به د روسیې او د هغې د متحدینو پر ضد ونه کارول شي

خو شنونکي دا هم وایي چې د روسیې نفوذ مطلق نه دی. طالبان هڅه کوي د څو اړخیز سیاست له لارې له چین، ایران، پاکستان او نورو سیمه‌ییزو قدرتونو سره اړیکې وساتي، څو پر یوه هېواد بشپړ متکي پاتې نه شي. سره له دې، روسیه لا هم د افغانستان په امنیتي معادلو کې یو له تر ټولو اغېزناکو بهرنیو لوبغاړو څخه ګڼل کېږي

په ټوله کې، د طالبانو او روسیې اړیکې ښيي چې د افغانستان امنیتي راتلونکی یوازې د داخلي عواملو پورې تړلی نه دی، بلکې د سیمې او نړۍ د سترو قدرتونو د سیالیو یوه مهمه برخه هم ده

مهم ټکي

روسیه هڅه کوي د افغانستان په امنیتي معادلو کې خپل نفوذ پیاوړی کړي

مسکو د داعش او نورو افراطي ډلو د فعالیتونو په اړه جدي اندېښنه لري

طالبان روسیه د لوېدیځ پر وړاندې د بدیل نړیوال شریک په توګه ګوري

د دواړو لورو اړیکې تر ډېره امنیتي او سیاسي بڼه لري. طالبان هڅه کوي د څو اړخیز سیاست له لارې توازن وساتي