بحران معيشت؛
شهروندان از افـزایش بهای مواد خــوراکی شکایت دارند
بریانیوز:(شنبه، ۱۸ دلو۱۴۰۴) بانک مرکزی افغانستان اعلام کرده است که با تطبیق پالیسیهای پولی معقول، از بیثباتی افغانی جلوگیری کرده و در حال حاضر افغانی از باثباتترین اسعار در منطقه بهشمار میرود.
افغانستان بهعنوان یک کشور وارداتی، بیشتر نیازهای خود را با دالر تأمین میکند.
با اینکه در نزدیک به هفت ماه گذشته بهای دالر در بازارهای کشور کاهش یافته و اکنون هر دالر حدود ۶۵ افغانی معامله میشود، اما برخلاف انتظار، قیمت مواد خوراکی اساسی بهگونهٔ چشمگیر افزایش یافته است.
آمار گردآوریشده از سوی طلوعنیوز نشان میدهد که قیمت مواد خوراکی اولیه مانند آرد، برنج و روغن، با وجود کاهش بهای دالر، از ۱۰۰ تا بیش از هزار افغانی افزایش یافته است.

قیمت مواد خوراکی به نرخهای مختلف دالر
کالا | دالر ۷۰ افغانی | دالر ۶۵ افغانی
یک بوجی آرد | ۱۴۰۰ افغانی | ۱۵۰۰ افغانی
یک بوجی برنج | ۲۶۰۰ افغانی | ۴۲۰۰ افغانی
۱۶ لیتر روغن | ۱۵۵۰ افغانی | ۱۹۰۰ افغانی
هارون، دکاندار، میگوید: «این وضعیت تأثیر بسیار بالاي مرىم کرده است؛ کسی که پیش از این یک من خرید میکرد، حالا یک کیلو میخرد. مردم توان خرید ندارند و وقتی قیمتها بالا میرود، فروش هم کاهش مییابد.»
در همین حال، بانک مرکزی افغانستان بار دیگر تأکید کرده است که با اجرای پالیسیهای پولی معقول، از بیثباتی افغانی جلوگیری شده و اکنون افغانی از باثباتترین ارزهای منطقه محسوب میشود.
سخنگوی بانک مرکزی افغانستان، حسیبالله نوری، میگوید: «بهدلیل تطبیق پالیسیهای پولی معقول و متوازن از سوی بانک مرکزی، افزایش صادرات، تأمین شفافیت، جلوگیری از قاچاق مواد مخدر و ترویج استفاده از افغانی، ثبات پول ملی افزایش یافته است.»
این افزایش قیمتها فشار سنگینی بر خانوادهها وارد کرده و زندگی روزمرهٔ افراد فقیر را دشوارتر ساخته است.
راز محمد، باشندهٔ کابل، میگوید: «قیمتها بسیار بلند است و مردم فقیر توان خرید ندارند؛ یک فرد ناتوان نمیتواند برنج یا روغن بخرد.»
با اینهمه، افزایش قیمتها تنها به بهای دالر ارتباط ندارد.
به گفتهٔ اتاق تجارت و سرمایهگذاری، تغییر فصل، مشکلات تجارتی و چالشها در مسیرهای ترانزیتی با برخی کشورها از عوامل دیگر افزایش قیمت مواد خوراکی بهشمار میروند.

محمدولی امینی، رئیس اجرایی اتاق تجارت و سرمایهگذاری، در این باره میگوید: «اتاق تجارت از طریق سکتور خصوصی بهگونهٔ جدی تلاش میکند تا مواد خوراکی و ضروری به اندازهٔ کافی فراهم شود که هماکنون نیز در بازارها موجود است و در بخش کنترول قیمتها، انشاءالله، با هماهنگی حکومت تلاشهای همهجانبه خواهد داشت.»
با وجود همهٔ این موارد، مشکلات واردات و ترانزیت هنوز هم بر زندگی خانوادههای فقیر تأثیر میگذارد؛ بالخصوص بر خانوادههایی که تنها از راه کار روزانه نان یک روز خود را تأمین میکنند و در شرایط کنونی، برای بسیاری از بیکاران یافتن یک لقمه نان کار آسانی نیست.
برنامهٔ جهانی غذا: بستهبودن راهها بر بازارهای افغانستان تأثیر گذاشته است
شماری از دکانداران در شهر کابل نیز میگویند که در دو هفتهٔ گذشته، قیمت مواد اولیه مانند آرد، برنج و روغن تا حدود یکصد افغانی افزایش یافته است.
در حالیکه راههای تجارتی میان افغانستان و پاکستان بسته ماندهاند، برنامهٔ جهانی غذا از افزایش قیمت مواد خوراکی اساسی در بازارهای کشور خبر داده است.

به گفتهٔ این نهاد، افزون بر بازنشدن راههای تجارتی، افزایش بهای تیل و بستهبودن شاهراه سالنگ نیز هزینههای ترانسپورت را بالا برده و در نتیجه، قیمت مواد خوراکی در بازارها افزایش یافته است.
شماری از دکانداران در کابل میگویند که در دو هفتهٔ اخیر، قیمت مواد اولیه مانند آرد، برنج و روغن تا حدود یکصد افغانی افزایش یافته است.
محیالدین، باشندهٔ کابل، در این باره میگوید: «قبلاً قیمت آن ۱۴۰۰ افغانی بود، حالا به ۱۵۵۰ افغانی رسیده است. از وقتی که میان افغانستان و پاکستان تنش بهوجود آمده، قیمتها بالا رفته، کاروبار نیست و وضعیت مردم خراب است.»
اجمل، یکی دیگر از باشندگان کابل، میافزاید: «از صبح تا شام میآیم و روز ما بینتیجه میگذرد. یک کراچی دستی دارم، تا ۵۰ افغانی کار میکنم و نمیدانم چه کنم.»
بر اساس آمار بهدستآمده، در دو هفتهٔ گذشته قیمت یک بوجی آرد از ۱۴۰۰ به ۱۵۳۰ افغانی، قیمت یک بوجی برنج از ۲۳۰۰ به ۲۴۰۰ افغانی و قیمت ۱۶ لیتر روغن از ۱۴۸۰ به ۱۶۰۰ افغانی افزایش یافته است.
محمدامین، دکاندار، میگوید: «روغن هم یکصد افغانی بلند شده و آرد و برنج نیز گران شدهاند.»
در عین حال، شماری از رانندگان در کابل از بلند بودن قیمت تیل نیز شکایت دارند.
آنان میگویند با وجود کاهش ارزش دالر، قیمت تیل و گاز مایع در بازارها هنوز هم بلند است.
فرید احمد، راننده، میگوید: «دالر پایین آمده، اما تیل هنوز گران است. قبلاً میگفتند دالر بالا است و تیل را گران میکردند، حالا که دالر پایین آمده، باید قیمتها کنترول شود تا بهای تیل کاهش یابد. اقتصاد مردم هم ضعیف است.»
رامین، رانندهٔ دیگر، میگوید: «خواست ما از حکومت این است که قیمت تیل و گاز را کنترول کند تا کسانی که در افغانستان کار و زحمت میکشند، دستکم نتیجهٔ زحمت خود را ببینند.»
این در حالی است که افغانستان بیشتر مواد ضروری خود مانند آرد، برنج و روغن را از ایران، قزاقستان، روسیه، ازبیکستان، پاکستان و چین وارد میکند و هرگونه چالش تجارتی با این کشورها گاهی بر قیمت مواد خوراکی در بازارهای افغانستان تأثیر میگذارد.