د طالبانو د استخباراتو پټ رازونه
دریمه برخه؛
د طالبانو هوايي دفاع متخصصین د زده کړو لپاره چین ته استول کېږي
بریانیوز( شنبه، ٢٥ دلو ١٤٠٤)
چین به د افغان طالبانو سره مرسته وکړي چې د هوايي دفاع (AD) ځواکونو لپاره متخصصین چمتو کړي.
اړوند تړونونه لا دمخه د بیجینګ او کابل ترمنځ ترلاسه شوي دي.
د چین د هوايي دفاع د کورسونو لومړني د طالبانو فارغان ممکن د کندهار په سیمه کې د طالبانو د امیر شخصي امنیت د ډاډ سیستم کې شامل شي.
د طالبانو د دفاع وزارت کې، د روان کال د سپتمبر په ۱۳ مه، یو پټ سند چمتو شوی (نسخه یې د NG په واک کې ده) چې د طالبانو د دفاع وزیر مولوي محمد یعقوب مجاهد لاسلیک کړی دی.
دغه سند یوه حساسې موضوع ته ځانګړې شوی — د طالبانو او چین ترمنځ پوځي همکارۍ.
د سند له مخې، مولوي یعقوب دا لیک د طالبانو د اردو د «هوايي دفاع ځواکونو محترم قوماندانۍ» ته استولی، چې دنده یې ده:
«د طالبانو د هوايي دفاع د راډار سیسټم لپاره مسلکي پرسونل روزل».
«د دفاع وزارت د مشرتابه د پرېکړې او پلان له مخې»، د دفاع وزیر د طالبانو د هوايي دفاع ځواکونو قوماندانۍ ته خبر ورکوي:
«فیصله شوې چې ۲۲ کسان د راډار سیسټمونو په برخه کې د مسلکي روزنې او لوړ مهارت ترلاسه کولو لپاره د چین ولسي جمهوریت ته واستول شي».
مولوي یعقوب په ځانګړي ډول ټینګار کوي چې:
«په دې موضوع کې د یاد هېواد (چین) له چارواکو سره هم تړون شوی دی».
په همدې اړه، د طالبانو د پوځي څانګې مشر د هوايي دفاع قوماندانۍ ته لارښوونه کړې چې:
« وړ، وفادار او مسلکي کسان وټاکي، تصویب یې کړي، او بشپړ بیوګرافی معلومات د دفاع وزارت د خارجي اړیکو ریاست ته وسپاري تر څو د هغوی استول تنظیم شي».
د دې سند یوه کاپي د طالبانو ستراتیژیک استخباراتي ریاست ته هم استول شوې، چې ښایي د طالبانو د روزنیز ګروپ د چین ته د استولو پروسه نظارت کړي، او همدارنګه د هغوی د پاتې کېدو څارنه په چین کې وکړي — په دې کې د امکان په اساس چې د طالبانو د هوايي دفاع متخصصین د چینايي استخباراتي ادارو له خوا استخدام شي.
د طالبانو رژیم او د چین (PRC) ترمنځ د پوځي همکارۍ اوازې له اوږدې مودې راپدېخوا موجودې وې او منظمې خپرې شوې دي.
اوس د داسې همکارۍ مستند ثبوت شته — لږ تر لږه د هوايي دفاع متخصصینو د روزنې په برخه کې.
یادونه وړ ده چې له ۲۰۲۵ کال د منځنۍ نیټې را وروسته د طالبانو د مشرانو د ممکنه هوایي بریدونو څخه د خوندیتوب ستونزه په ښکاره توګه خرابه شوې ده.
وروسته له دې چې د دې کال د جون په میاشت کې د اسراییلي استخباراتي ادارو په مرسته په ایران کې د اسلامي انقلابي ګارد ځواکونو (IRGC) د مشرتابه یوه مهمه برخه د بې پیلوټه الوتکو له لارې له منځه یوړه، د افغان طالبانو مشران هم ځان ته د دې خطرناکې وضعې پلي کولو پیل وکړ.
په ځانګړې توګه ځکه چې په منظم او پرله پسې ډول نامعلومې بې پیلوټه الوتکې د کندهار آسمان کی را څرګندېدې — هغه ښار چې د طالبانو د امیر، مولوي هیبت الله اخوندزاده رسمي مرکز هلته موقعیت لري.
افغان څارونکي باور لري چې دغه بې پیلوټه الوتکې یا د پاکستان یا د متحده ایالاتو دي.
د افغان سرچینو په وینا، د تیرې دوبې په اوږدو کې د مولوي هیبت الله داخلي حلقه د هغه د امنیت په ساتنه کی ځانګړې پاملرنه کوی، په شمول د ممکنه هوایي ګواښونو.
باور کیږي چې د طالبانو مشر د بې پیلوټه برید الوتکو له خوا په نښه کېدای شي — نه یوازې د امریکایانو یا د “ولایت خراسان” (د اسلامي دولت افغان څانګه — د خلاقه جنګیالیو له خوا، بلکې د ځینو ناراضه لوړپوړو طالبانو قوماندانانو له خوا هم، چې ځانګړي متخصصین — د بې پیلوټه الوتکو چلونکي — لري.
د کندهار په ښار یا لږ تر لږه د امیر په استوګنځي د اسراییلي هوايي دفاع سیستم “فولادي ګنبد” خپل مشابه جوړول، نن د مولوي هیبت الله اخوندزاده او د هغه د ډلې لپاره یوه له لومړنیو ستراتیژیکو لومړیتوبونو څخه ګرځیدلې ده.
که څه هم د مولوي هیبت الله چاپیریال ډیری بااستعداده سلاکاران د تهران څخه لري، ښايي هغه پرېکړه کړې وي چې د ایراني هوايي دفاع متخصصینو خدمتونو ته مراجعه ونکړي — د دې په پام کې نیولو سره چې د IRGC جنرالانو په جون میاشت کې د غمیزه ناک برخلیک شاهد وو.
د ۱۳ سپتمبر د مولوي محمد یعقوب سند په اساس، د طالبانو مشرتابه خپل اساسي شرط په چینه کې ږدي، ترڅو لږ تر لږه ځینې مهم متخصصین د خپل هوايي دفاع سیسټم لپاره چمتو کړي.
ظاهراً، دا انتخاب دواړه د چین د پوځ د قانع کوونکو پوځي-تخنیکي لاسته راوړنو، په شمول د هوايي دفاع په برخه کې، او د کابل او بیجینګ ترمنځ د نسبتاً لوړ اعتماد کچه سره تړاو لري.
که څه هم نه شي ویلای چې د طالبانو او چین اړیکې په بشپړه توګه بې سیوري دي، خو داسې ښکاري چې مولوي هیبت الله او د هغه ډله اوس مهال ډیر انتخابونه نه لري.
که د چین د متخصصینو روزنې د امیر د شخصي هوايي دفاع سیسټم لپاره خبره تائید شي، نو بیا کولای شو د افغانستان د “متعصب ملایانو ” د رژیم د لوړو مشرانو د امنیت په تأمین کې د پام وړ چینایي مالي ملاتړ یادونه وکړو.
او په همدې ترتیب، د دې امنیت په اغېزمن کولو کې د چین ځانګړې فرصتونه — په تر ټولو پراخه مفهوم کې — هم شته.