افغانستان: د مهاجرو پر اوږو بندیز — د خوړو او درملو پر راوړلو نوې پرېکړه او د خلکو اندېښنې

افغانستان: د مهاجرو پر اوږو بندیز — د خوړو او درملو پر راوړلو نوې پرېکړه او د خلکو اندېښنې

بريا نیوز (جمعه  ۱ /حوت/۱۴۰۴هـ .ش)

په افغانستان کې د سرحدي تګ راتګ له نوې تګلارې وروسته د اسلامي امارت چارواکو اعلان کړی چې له دې وروسته هغه مهاجرین چې هېواد ته راستنېږي، نه شي کولای له ځان سره خوراکي توکي او درمل راوړ‎. دغه پرېکړه په لنډ وخت کې د خلکو او سوداګرو ترمنځ پراخ غبرګونونه راپارولي دي

د پرېکړې موخه څه بلل شوې؟

چارواکي وایي دا ګام د «بازار د تنظیم» او «د غیر معیاري توکو د مخنیوي» لپاره اخیستل شوی. د دوی په وینا:

ځینې خوراکي مواد له روغتیايي معیارونو ټیټ وي

بې‌ کیفیته درمل د خلکو ژوند ګواښي

غیرقانوني سوداګري د کورني بازار توازن ګډوډوي

له همدې امله سرحدي مامورینو ته سپارښتنه شوې چې د مسافرو د بستو کلکه پلټنه وکړي او یاد توکي ضبط کړي

د خلکو اندېښنې

خو راستنېدونکي مهاجرین بیا وایي دا پرېکړه به د بېوزلو کورنیو ستونزې نورې هم زیاتې کړي. ډېری کورنۍ د سرحد پورې غاړې ارزانه درمل او خوراکي توکي اخلي ځکه په کور دننه بیې لوړې دي

د یو راستنېدونکي مهاجر په وینا:

«موږ د خپلو ماشومانو لپاره درمل راوړو، ځکه دلته ډېر ګران دي. که دا هم بند شي نو زموږ ژوند لا سختېږي»

د روغتیا او اقتصاد اغېزې

اقتصادپوهان باور لري چې دا بندیز ښايي دوه اړخیزه پایله ولري:

مثبتې پایلې

د قاچاق مخنیوی

د بې‌کیفیته درملو کمښت

د کورنیو سوداګرو ملاتړ

منفي پایلې

د درملو بیې لوړېدل

پر بېوزلو کورنیو فشار

د سرحدي بازارونو رکود

د بشري مرستو بحث

بشري فعالان ټینګار کوي چې درمل او لومړني خوراکي توکي باید د عامو خلکو له اړتیاوو جلا ونه ګڼل شي. هغوی غوښتنه کوي چې لږ تر لږه د شخصي استعمال لپاره محدود مقدار اجازه ورکړل شي

پایله:

د خوړو او درملو پر راوړلو بندیز یوازې یو اداري اقدام نه، بلکې د خلکو د ورځني ژوند له واقعیتونو سره تړلې موضوع ده. که څه هم د نظم او معیار تر نامه لاندې عملي کېږي، خو تر ټولو لویه پوښتنه دا ده: ایا دا پرېکړه به د خلکو روغتیا خوندي کړي که د هغوی ستونزې به نورې هم زیاتې کړي؟