د اسلام‌اباد تاریخي ناسته؛ د امریکا او ایران ترمنځ د سولې نوې هیلې راټوکېدې

 د اسلام‌اباد تاریخي ناسته؛ د امریکا او ایران ترمنځ د سولې نوې هیلې راټوکېدې

بریانیوز:(شنبه، ۲۲حمل۱۴۰۵)

د امریکا او ایران لوړپوړي استازي نن د اسلام‌اباد په پلازمېنه کې د یوې بې‌سارې او تاریخي ناستې لپاره د مذاکراتو مېز ته سره کښېني. دا خبرې، چې له څو لسیزو ژور سیاسي کړکېچ، بې‌باورۍ او ترینګلتیا وروسته ترسره کېږي، د نړیوالو اړیکو په ډګر کې یو مهم بدلون بلل کېږي او تمه ده چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د تلپاتې سولې لپاره نوې دروازې پرانیزي

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف دا ناسته د سیمې او نړۍ لپاره یو «حیاتي او برخلیک ټاکونکی فرصت» بللی دی. هغه ویلي چې پاکستان تل د سولې او دیپلوماسۍ ملاتړ کړی او چمتو دی چې د نړیوالو شخړو د حل لپاره د منځګړیتوب رول ولوبوي. د نوموړي په وینا، دا خبرې کولای شي د اوږدمهاله بې‌باورۍ فضا له منځه یوسي او د همکاریو نوی فصل پیل کړي

ټاکل شوې ده چې د ایران پلاوی د محمد باقر قالیباف او د امریکا پلاوی د جي ډي ونس په مشرۍ خبرې پر مخ یوسي. د لوړپوړو چارواکو حضور د دې ناستې اهمیت نور هم زیات کړی، او سیاسي شنونکي باور لري چې دا کچه خبرېکولای شي عملي او اغېزمنې پایلې ولري

دا خبرې په داسې وخت کې ترسره کېږي چې په لبنان کې د تاوتریخوالي نسبي کمښت رامنځته شوی، چې دا خپله د دې مهمو مذاکراتو لپاره یو مناسب سیاسي چاپېریال برابر کړی دی. ډېری کارپوهان دا یو مثبت نښه بولي چې ښايي د سیمې پراخې شخړې د ارامېدو پر لور ولاړې شي

په دغو حساسو مذاکراتو کې به د ایران د اټومي پروګرام راتلونکی، د امریکا او لوېدیځ له‌خوا پر ایران لګول شوي اقتصادي بندیزونه، او همدارنګه د هرمز تنګي له لارې د نړیوالو کښتیو د خوندي تګ راتګ موضوعات په تفصیل سره وڅېړل شي. دغه تنګی د نړیوالې سوداګرۍ لپاره حیاتي ارزښت لري، او هر ډول بې‌ثباتي پکې د نړۍ پر اقتصاد مستقیم اغېز کولای شي

سربېره پر دې، دواړه لوري به د لس ماده‌ييز وړاندیز پر مهمو ټکو تمرکز وکړي، چې پکې د باور جوړونې ګامونه، د پوځي تاوتریخوالي کمول، او د سیاسي اړیکو عادي کېدل شامل دي. که دا خبرې بریالۍ شي، نو دا به نه یوازې د امریکا او ایران اړیکې نوې مرحلې ته داخلې کړي، بلکې د منځني ختیځ د امنیتي وضعیت پر ښه کېدو به هم ژور اغېز ولري

کارپوهان باور لري چې دا ناسته کولای شي د نړیوال سیاست په توازن کې یو مهم بدلون راولي، او که مثبتې پایلې ورکړي، نو دا به د دیپلوماسۍ د بریا یو مهم مثال وي—هغه مثال چې ښيي حتی تر ټولو ژورې شخړې هم د خبرو اترو له لارې حل کېدای شي       

         مثبت ټکي:

د سولې لپاره تاریخي فرصت: دا خبرې کولای شي د امریکا او ایران ترمنځ اوږدمهاله دښمني پای ته ورسوي

د سیمې ثبات: که بریالۍ شي، د منځني ختیځ امنیتي وضعیت به ښه شي

اقتصادي پرمختګ: د بندیزونو کمېدل به د ایران اقتصاد او نړیوال بازار ته ګټه ورسوي

د تاوتریخوالي کمښت: د شخړو کمېدل به په لبنان او نورو سیمو کې مثبت اغېز ولري

د دیپلوماسۍ بریا: دا به ثابته کړي چې خبرې کولای شي له جګړې غوره حل وي

 منفي ټکي:

د باور نشتوالی: دواړه هېوادونه لا هم پر یو بل بشپړ باور نه لري

سیاسي فشارونه: د دواړو هېوادونو دننه سیاسي ډلې ښايي د خبرو مخالفت وکړي

د هوکړې ستونزې: پر مهمو موضوعاتو لکه اټومي پروګرام موافقه کول اسانه نه دي

سیمه‌ ییزې ستونزې: د منځني ختیځ نورې شخړې ښايي دا بهیر اغېزمن کړي

د ناکامۍ خطر: که خبرې ناکامې شي، ښايي تاوتریخوالی یو ځل بیا زیات شي

په ټوله کې، د اسلام‌اباد دا ناسته هم د هیلو او هم د اندېښنو یو ګډ انځور وړاندې کوي. راتلونکې به وښيي چې ایا دا خبرې به د سولې نوې دروازې پرانیزي او که به یو بل ناکام دیپلوماتیک هڅه پاتې شي