چین خپلو وګړو ته افغانستان ته د نه سفر سپارښتنه کړې؛ د امنیتي اندېښنو، اغېزو او اړیکو هر اړخیزه څېړنه

بریانیوز:(سه شنبه ۳۰جدی۱۴۰۴)  کابل — د چین سفارت په کابل کې د یوې تازه امنیتي پېښې له رامنځته کېدو وروسته، خپلو اتباعو ته په جدي ډول سپارښتنه کړې چې تر بل اعلان پورې افغانستان ته سفر ونه کړي. دا خبرداری د کابل په یوه چینایي رستورانت کې د چاودنې له پېښې وروسته ورکړل شوی، هغه پېښه چې یو ځل بیا یې د افغانستان د امنیتي وضعیت په اړه نړیوالې اندېښنې تازه کړې دي

د چین سفارت د دوشنبې په شپه، د جدی میاشتې په ۲۹مه، په خپره شوې اعلامیه کې ویلي چې په افغانستان کې عمومي امنیتي وضعیت «لا هم وخیم» دی او د بهرنیو اتباعو، په ځانګړي ډول د چین وګړو، لپاره جدي خطرونه موجود دي. په اعلامیه کې ټینګار شوی چې چینایي وګړي دې په موقتي ډول افغانستان ته له سفره ډډه وکړي

 منفي اړخونه: امنیتي اندېښنې او احتمالي پایلې

د کابل د چینایي رستورانت چاودنه نه یوازې یو انساني او امنیتي پېښه ده، بلکې د افغانستان لپاره سیاسي، اقتصادي او دیپلوماتیکې پایلې هم لرلای شي. دا پېښه ښيي چې سره له دې چې د طالبانو حکومت د امنیت د ټینګښت ادعا کوي، خو لا هم په پلازمېنه او نورو ښارونو کې د بهرنیو وګړو لپاره خطرونه شته

د چین سفارت خبرداری کولی شي د افغانستان پر اقتصاد منفي اغېز وکړي، ځکه چین د افغانستان له مهمو سوداګریزو او ستراتیژیکو شریکانو څخه ګڼل کېږي. د چینایي انجنیرانو، سوداګرو او پانګه‌والو کمښت به د زیربنایي، کانونو او انرژۍ په برخه کې روانې او پلان شوې پروژې اغېزمنې کړي

همدارنګه، دا ډول خبرداری د نړیوالو ټولنو لپاره یو پیغام لري چې افغانستان لا هم د بشپړ امنیت له مرحلې لرې دی، چې دا چاره د بهرنیو پانګه‌والو باور کمزوری کوي.

 مثبت اړخونه: د اتباعو خوندیتوب او شفاف دریځ

له بلې خوا، د چین دا اقدام د خپلو وګړو د خوندیتوب په برخه کې د مسوولانه دریځ څرګندونه کوي. د چین سفارت په واضح ډول ویلي چې دا پرېکړه د احتیاط له مخې شوې او دایمي بڼه نه لري. دا ښيي چې چین غواړي د خپلو اتباعو ژوند ته لومړیتوب ورکړي او هغوی د احتمالي خطرونو څخه وساتي

سربېره پر دې، سفارت له هغو چینایي شرکتونو او وګړو چې دا مهال په افغانستان کې مېشت دي، غوښتي چې د افغانستان قوانین په جدي ډول رعایت کړي، له امنیتي سپارښتنو سره سم عمل وکړي او له ګڼې ګوڼې ډکو ځایونو، مذهبي مراسمو او رستورانتونو څخه ډډه وکړي. دا سپارښتنې د احتمالي پېښو د مخنیوي په موخه مهمې بلل کېږي

 دواړه اړخونه: د اړیکو دوام، خو له احتیاطه سره

سره له امنیتي خبرداري، چین د افغانستان سره خپلې سیاسي او اقتصادي اړیکې نه دي پرې کړي. د چین سفارت په غیر مستقیم ډول دا پیغام ورکړی چې اړیکې روانې دي، خو اوسنی حالت د احتیاط غوښتنه کوي. دا دریځ د دې ښکارندوی دی چې چین لا هم افغانستان د سیمې په کچه یو مهم هېواد ګڼي، خو غواړي اړیکې په تدریجي او خوندي ډول پرمخ ولاړې شي

د چارو شنونکي وايي، که د افغانستان سرپرست حکومت وکولای شي د بهرنیو اتباعو امنیت ته جدي پاملرنه وکړي او دا ډول پېښې مهار کړي، نو د چین او نورو هېوادونو باور بېرته ترلاسه کېدای شي

پایله

د چین له‌خوا د افغانستان ته د سفر د نه کولو سپارښتنه د روان امنیتي وضعیت یو مهم زنګ دی. دا پرېکړه هم منفي او هم مثبت اړخونه لري: له یوې خوا د افغانستان پر نړیوال تصویر او اقتصاد اغېز کوي، خو له بلې خوا د چین د اتباعو د خوندیتوب لپاره یو مسوولانه ګام بلل کېږي. د افغانستان راتلونکی به تر ډېره پورې له دې سره تړلی وي چې څومره ژر او اغېزمن ډول د امنیت ټینګښت تضمینولی شي او د نړیوالو شریکانو باور بېرته را ژوندی کولی شي