کارشناسان ملل متحد:
کشورها باید«آپارتاید جنسیتی» درافغانستان را به  رسمیت بشناسند

بریانیوز:(چهارشنبه۱ دلو۱۴۰۴) کارشناسان ملل متحد خواستار به‌رسمیت شناختن «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان شدند

کارشناسان ملل متحد تأکید کرده‌اند که «نام‌گذاری آپارتاید جنسیتی، گامی ضروری برای برچیدن آن و پاسخگو ساختن عاملان این جنایات است.»

کارشناسان حقوق بشر ملل متحد از دولت‌ها خواسته‌اند «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان را به‌عنوان جنایت علیه بشریت در متن معاهدهٔ در دست‌تدوین پیشگیری و مجازات جرایم علیه بشریت، به‌رسمیت بشناسند.

در بیانیۀ که روز دوشنبه ۲۹ جدی در ژنو منتشر شده، آمده است که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در آگست ۲۰۲۱، کارزاری سیستماتیک و نهادینه‌شده برای حذف زنان و دختران افغان به راه انداخته‌اند؛ کارزاری که با ممنوعیت آموزش دختران پس از صنف ششم، محدودیت شدید حق کار زنان و حذف عملی آنان از زندگی عمومی همراه بوده است.

کارشناسان ملل متحد گفته‌اند دولت‌ها باید از گنجاندن آپارتاید جنسیتی به‌عنوان «جنایت علیه بشریت در متن این معاهده حمایت کنند.»

به گفته آنها بدون مشارکت مستقیم و معنادار زنان افغان در روندهای بین‌المللی، هیچ سازوکار عدالت‌محوری نمی‌تواند بازتاب‌دهنده واقعیت‌های موجود در افغانستان باشد.

«صدای زنان افغان تنها روایت تجربه نیست، بلکه منبع اصلی و معتبر شناخت این سرکوب است.»

در این بیانیه از دولت‌ها خواسته شده به درخواست‌های زنان افغان، کنش‌گران جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌پلاس و دیگر فعالان توجه کنند و جرم «آپارتاید جنسیتی» را در متن این معاهده جدید بگنجانند.

همچنین از حکومت‌ها خواسته شده است ضمن جلوگیری از عادی‌سازی حاکمیت طالبان، مسیرهای امن، قانونی و درازمدت مهاجرتی برای زنان و دختران افغان ایجاد کنند و نهادهای مدنی به رهبری زنان را تامین مالی کنند.

کارشناسان ملل متحد تأکید کرده‌اند که «نام‌گذاری آپارتاید جنسیتی، گامی ضروری برای برچیدن آن و پاسخگو ساختن عاملان این جنایات است.»

کارشناسان ملل متحد گفته‌اند دولت‌ها باید از گنجاندن آپارتاید جنسیتی به‌عنوان جرم علیه بشریت در متن این معاهده حمایت کنند.

پارلمان اروپا در سپتمبر ۲۰۲۴ قطعنامۀ را تصویب کرد که در آن خواستار به‌رسمیت شناختن «آپارتاید جنسیتی» به‌عنوان جنایت علیه بشریت شد.

این نخستین بار بود که یک نهاد مهم بین‌المللی در سطح اتحادیهٔ اروپا به جرم‌انگاری «آپارتاید جنسیتی» یکی از مطالبات اصلی زنان افغان رأی می‌داد.

در این قطعنامه به تضعیف شدید حقوق زنان در افغانستان، بالخصوص پس از اجرای قوانین طالبان از جمله «قانون امر به معروف و نهی از منکر»، اشاره شده است؛ قوانینی که به گفته پارلمان اروپا، عملا زنان را از زندگی عمومی حذف کرده‌اند.

آپارتاید جنسیتی چیست؟

آپارتاید نام سیستمی بود که بعد از جنگ جهانی دوم در افریقای جنوبی حاکم شد و تا دهه ۱۹۹۰ پابرجا بود.

در این سیستم، حقوق افراد جامعه بر اساس رنگ پوست آن‌ها طبقه‌بندی شده بود. بیشترین مزایا و حقوق به «سفیدپوست‌ها» تعلق داشت و بعد از آن‌ها به ترتیب «هندی‌تبارها»، «رنگین‌پوست‌ها» و در نهایت «سیاه‌پوست‌ها» قرار داشتند.

اصطلاح «آپارتاید» در زبان «افریکانس» به معنای «جداسازی» است.

این سیستم در افریقای جنوبی که یکی از بدنام‌ترین نظام‌های حکمرانی قرن بیستم محسوب می‌شد، در نهایت با مخالفت گستردۀ بین‌المللی روبه‌رو و سرنگون شد.

آپارتاید در سال ۱۹۷۳ از سوی ملل متحد غیرقانونی اعلام شد. بر اساس «کنوانسیون آپارتاید» که در این سال تصویب شد، آپارتاید، «اقدامات غیرانسانی» خوانده شده که بر «برتری نژادی و تبعیض» استواراند.

در حال حاضر، این اصطلاح بار سیاسی بسیار خاصی دارد و برای توصیف شرایطی که تبعیض‌های گسترده و غیرانسانی اعمال می‌شود، به کار می‌رود.

«آپارتاید جنسیتی» در ساختار جامعهٔ افغانستان، به معنای نظامی از سوی مدافعان حقوق بشر شناخته می‌شود که در آن مردها نسبت به زن‌ها، به شکل سیستماتیک برتری داشته باشند.