نیوېارک – ملګري ملتونه د افغانستان استازی ملګرو ملتونو ته: د بشریت پر ضد جنایتونه په افغانستان کې لا هم روان دي

نصیراحمد فایق، د ملګرو ملتونو په سازمان کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست، خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې د بشریت پر ضد جنایتونه یوازې د تېر وخت کیسې نه دي، بلکې دا مهال هم د هېواد د خلکو پر وړاندې په پراخ، سیستماتیک او دوامدار ډول روان دي

ښاغلي فایق دا څرګندونې د ملګرو ملتونو د مقدماتي کمېټې په غونډه کې وکړې؛ هغه غونډه چې د «بشریت پر ضد د جنایتونو د مخنیوي او مجازاتو نړیوال معاهده» پر مسوده بحث کوي. نوموړي وویل چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت په بې‌ساري توګه خراب شوی او میلیونونه وګړي د جدي سرغړونو قرباني دي

سیستماتیکې سرغړونې او پراخې سرکوب‌کوونکې کړنې

د افغانستان استازي ټینګار وکړ چې روانې سرغړونې انفرادي پېښې نه دي، بلکې دا د یو منظم او سیستماتیک سیاست برخه ده. د هغه په وینا، اجباري ناپدیدسازي، خپل‌ سري نیونې، شکنجه، غیرانساني او تحقیرآمېز چلند، فزیکي او رواني ځورونې، سیاسي، قومي او فکري پیگرد، اجباري بې‌ځایه کېدل او د خلکو له اساسي حقونو محرومول په پراخه کچه دوام لري

ښاغلي فایق وویل چې دا کړنې د نړیوالو بشري حقونو له معیارونو ښکاره سرغړونه ده او د نړیوالو حقوقي تعریفونو له مخې د بشریت پر ضد د جنایتونو مصداق کېدای شي

ښځې، نجونې او لږکي تر ټولو زیات زیانمن شوي

نوموړي په خپله وینا کې د ښځو او نجونو پر وضعیت ځانګړې اندېښنه څرګنده کړه او ویې ویل چې په افغانستان کې ښځې له زده‌کړو، کار، سیاسي ګډون، روغتیايي خدماتو او ټولنیز ژوند څخه په سیستماتیک ډول شړل شوې دي

د هغه په وینا، دغه پراخ تبعیضي محدودیتونه نه یوازې د ښځو اساسي حقونه تر پښو لاندې کوي، بلکې د نړیوالو قوانینو له نظره د جنسیت پر بنسټ د ځپنې بڼه لري چې د بشریت پر ضد جنایتونو ته نږدې کېږي

سربېره پر دې، قومي او مذهبي لږکي، خبریالان، د بشري حقونو فعالان، پخواني دولتي کارکوونکي او د مدني ټولنې غړي هم د فشار، ګواښونو او تعقیب سره مخ دي

د نړیوالې ټولنې پر وړاندې جدي مسؤلیت

نصیراحمد فایق وویل چې نړیواله ټولنه باید د افغانستان وضعیت یوازې د سیاسي لانجې په توګه ونه ګوري، بلکې دا باید د یوه ژور بشري او حقوقي بحران په توګه وارزوي. هغه خبرداری ورکړ چې چوپتیا، بې‌پامي او سیاسي مصلحت‌پالنه د معافیت فرهنګ پیاوړی کوي او د سرغړونو دوام ته لاره هواروي

هغه له ملګرو ملتونو وغوښتل چې د بشریت پر ضد د جنایتونو د مخنیوي لپاره عملي، حقوقي او حساب‌ورکوونکي میکانېزمونه فعال کړي او د نړیوال عدالت اصل ته ژمن پاتې شي

د حساب ورکولو غوښتنه او د عدالت ټینګار

د افغانستان د استازولۍ سرپرست په پای کې وویل چې عدالت باید وځنډول نه شي او هغه کسان چې د بشري حقونو په جدي سرغړونو کې ښکېل دي، باید د نړیوالو قوانینو له مخې حساب ورکړي

ښاغلي فایق ټینګار وکړ چې د افغانستان ولس د سولې، عدالت او انساني کرامت مستحق دی او نړیواله ټولنه باید د تاریخ پر وړاندې خپل اخلاقي او حقوقي مسؤلیت ادا کړي