تهران – بشري حقونه په خطر کې: په ایران کې د اعتراضونو پر مهال تر شپږ زرو ډېر کسان وژل شوي

بریانیوز(چهارشنبه، ۸ دلو۱۴۰۴) تهران – د بشري حقونو فعالانو د دوشنبې په ورځ په ډاګه کړې چې په ایران کې د وروستیو پراخو ولسي اعتراضونو پر مهال د امنیتي ځواکونو د سخت او خونړي ځپلو له امله لږترلږه ۶،۱۲۶ کسان وژل شوي دي. دا شمېرې ښيي چې دا پېښه د ایران د اسلامي جمهوریت په تاریخ کې د ولسي ناتار او د حکومت د تاوتریخوالي له تر ټولو تورې او خطرناکې دورې څخه دهد ایران د بشري حقونو فعالانو ټولنې  په خپل تازه او مفصل راپور کې، چې د دوشنبې په ورځ خپور شوی، ویلي چې د وژل شویو کسانو له ډلې څخه شاوخوا ۵۰۰ تنه ماشومان او تنکي ځوانان دي، چې عمرونه یې تر ۱۸ کلونو کم وو. فعالان دا موضوع د بشري حقونو ښکاره او نه‌بښونکې سرغړونه بولي

راپور همداراز څرګندوي چې یوازې د وژل شویو شمېر اندېښمنوونکی نه دی، بلکې تر ۲۰ زرو ډېر کسان د ایران د امنیتي بنسټونو له لوري نیول شوي دي. د بشري حقونو مدافعین وایي، ډېری نیول شوي کسان په نامعلومو ځایونو کې ساتل کېږي او له خپلو کورنیو او وکیلانو سره د اړیکو حق ترې اخیستل شوی دی

د فعالانو په وینا، د ایران امنیتي ځواکونو، په ځانګړې توګه سپاه پاسداران او د بسیج ملیشې، د لاریونوالو پر وړاندې له حقیقي مرمیو، درنو وسلو او بې‌ ساري زور څخه کار اخیستی دی. د راپور له مخې، دا کړنې د خلکو د وېرولو او د اعتراضونو د ځپلو لپاره په پراخه کچه تر سره شوې دي

بل لور ته، د ایران حکومت د اعتراضونو پر مهال انټرنیټ بند کړی او پر کورنیو او بهرنیو رسنیو یې سخت محدودیتونه لګولي، چې له امله یې د تلفاتو او نیونو کره شمېرې په ځنډ سره راټولې او تایید شوې دي

د ایران حکومت تر اوسه د دغو دقیقو ارقامو په اړه رسمي دریځ نه دی څرګند کړی، خو په تېرو کلونو کې یې ورته راپورونه رد کړي او هغه یې د «لویدیځوالو تبلیغات» بللي دي

دا راپور په داسې حال کې خپریږي چې ایران له سختو نړیوالو فشارونو سره هم مخ دی. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اونۍ خبرداری ورکړی و چې د لاریونوالو پر وړاندې د ایران د حکومت تاوتریخوالی به دغه هېواد ته درنې سیاسي او اقتصادي پایلې ولري

د بشري حقونو فعالان وایي، په زندانونو کې د خلکو ساتل پرته له عادلانه محاکمې، د جبري اعترافونو اخیستل او د اعدامونو د حکمونو صادرول ښيي چې حکومت هڅه کوي د وېرې له لارې ولس چوپ کړي. خو د دوی په باور، دا کړنې به د خلکو د غوسې د لا زیاتېدو لامل شي، نه د چوپتیا

نړیوال څارونکي وایي، که د ایران حکومت د زور پر ځای د خلکو غږ وا نه وري، نو دا بحران به نه یوازې دننه، بلکې په نړیواله کچه هم د دغه هېواد لپاره جدي پایلې ولري